Kuiz apo Test nga Biologjia


Çka janë kromozomet dhe përshkruaj ndërtimin e tyre?


Kromozomet janë bartësit kryesor të vetive trashëguese te organizmat e gjallë. Kromozomet janë të ndërtuar nga dy kromatide të cilat në fillim të ndarjes janë afër njëra tjetrës, ndërsa më vonë largohen.  Centromeri e ndan kromozomin në dy krahë dhe pjesët e fundit të kromozomit janë telomeret.

Çka është Biologjia?


Biologjia është shkenca natyrore që studion jetën dhe organizmat e gjallë, duke përfshirë strukturën e tyre fizike, proceset kimike, bashkëveprimet molekulare, mekanizmat fiziologjikë, zhvillimin dhe evolucionin. Përkundër ndërlikueshmërisë së shkencës, ekzistojnë disa koncepte unifikuese që e konsolidojnë atë në një fushë të vetme, koherente. Biologjia njeh qelizën si njësinë themelore të jetës, gjenet si njësinë […]

Çka janë bakteret dhe algat blu të gjelbërta?


Bakteret dhe algat blu të gjelbërta janë qeliza prokariote. Ato, për dallim prej eukarioteve, s’kanë bërthamë. Materiali i tyre gjenetik është i përqëndruar në një zonë të citoplazmës që quhet nukleoid. Qelizat prokariote s’kanë as organele citoplazmike qelizore- siç janë mitokondriet dhe lizosomet, të cilat gjinden tek eukariotet. Ndërkaq, një përbërës strukturor që e kanë […]

Çka janë sporet (endosporet)?


Endosporet apo sporet janë forma të fjetura të qelizës bakterore që prodhohen nga disa lloje bakteresh gjatë kushteve të pavolitshme jetësore; forma aktive e rritur e qelizës quhet formë vegjetative. Sporet janë rezistente ndaj shumë kushteve të pavolitshme (përfshirë temperaturat e larta dhe tretësit organikë). Citoplazma e sporeve është e dehidruar dhe përmban kalcium dipikolinat […]

Çka është dezinfektimi?


Veprimi me qëllim të asgjësimit të mikrobeve sëmundje-shkaktuese në mjedisin që rrethon njeriun, me ndihmën e lëndëve kimike, fizike apo biologjike, quhet dezinfektim. Dezinfektimi thënë ndryshe është heqja e organizmave të dëmshëm ose shkaktarë të sëmundjeve, me qëllim parandalimi të infeksioneve ose bllokimi i shpërndarjes së tyre. Dezinfektimi është njëri prej veprimeve të organizuara të […]

Çka është Membrana qelizore?


Çka është Membrana qelizore? Membrana qelizore është pjesa e qelizës e cila ka funksion te përmbaje citoplazmën e qelizës dhe te sherbej për te shkëmbyer metabolitet mes lëngut brendaqelizor dhe lëngut jashtëqelizor, atij përreth qelizës. Ka një trashësi prej rreth 8.5-10 nm dhe është e formuar nga dy sipërfaqe; ajo e brendshmja dhe e jashtmja, […]

Çka është Mikrobiologjia dhe cilat janë degët e saj?


Mikrobiologjia (nga greq. μικρός, mikrós, -“i vogel”; βίος, víos,-“jete” dhe λόγος, lógos,-“fjalë”, “mësim”, “dije”) është degë e biologjisë që merret me studimin e mikroorganizmave (mikrobeve), ndërtimin, funksionimin dhe ndikimin e tyre në organizmat e tjera të gjalla. Mikroorganizmat janë organizma të vogla mikroskopike njëqelizore të padukshme për syrin e njeriut. Këtu hyjnë bakteriet, protozoat, kërpudhat, […]

Çfarë janë Qelizat Staminale?


Burimi: Biosave Çfarë janë Qelizat Staminale? Unike në Mjekësi Në formimin dhe aktivitetin e trupit tonë marrin pjesë disa milionë qeliza. Të gjitha ato kanë funksionin dhe rolin e tyre, dmth janë specializuar për funksionimin e pjesës përkatëse të organizmit. Pikërisht prej kësaj dallohen qelizat staminale nga qelizat e tjera të trupit. Ato janë të […]

Përbërja e citoplazmës


Citoplazma kryesisht përbëhet nga materiet organike dhe materiet inorganike.  Prania e ujit në citoplazmë është tejet e madhe, përmban diku 85% ujë.  Kompononetet e tjera të cilët përbëjnë citoplazmën janë këto: Proteina 10-15 % Lipide 2-4 % Polisakaride 0,1-1,5 % ADN(DNA) 0,4 % ARN 0,7 % Molekula të vogla organike 0,4 % Molekulat inorganike dhe […]

Çka është Citoplazma?


Citoplazma është substancë e lëngshme që formon pjesën e brendshme të qelizës që rrethon bërthamën dhe në të cilën notojnë organelet e qelizës. Citoplazma është tretësirë ujore e cila 60-80% ka ujë, ndërsa gjendet në hapësirën ndërmjet membranës qelizore dhe bërthamës qelizore. Në citoplazmë zhvillohen të gjitha proceset, të cilat qelizës i sigurojnë funksionim normal të jetës. Citoplazma […]

Çka janë Lipidet apo yndyrnat?


Lipidet janë molekula që përmbajnë acide yndyrore nga të cilat krijohet membrana qelizore. Lipidet (Yndyrat) përmbajnë karbon, hidrogjen dhe oksigjen. Lipidet paraqesin grupin mjaft heterogjen te komponimeve organike, të cilat nuk treten në ujë, por treten në tretës organikë. Çdo molekule lipidike përbëhet nga një molekulë alkool glicerinë dhe tri molekula acide yndyrore. Në këto […]

Cilat janë pjesët kryesore të bërthamës qelizore?


  Pjesët kryesore të bërthamës qelizore janë : Bërthamëza : Trup sferik brenda bërthamës që luan rol në sintezën e ribozomeve. Kromatina : Substancë që përbëhet nga proteinat dhe ADN-ja e qelizës. Gjatë mitozës futet në kromozome. Nukleoplazma : Substancë e lëngshme që krijon pjesën e brendshme të bërthamës së një qelize në të cilën lëvizin kromatina dhe bërthamëzat. […]

Çka është Bërthama e qelizës?


Bërthama e qelizës është pjesa qendrore e qelizës që përmban informacion gjenetik në formën e ADN-së dhe udhëheq procesin e sintezës së proteinave. Pjesët kryesore të bërthamës qelizore janë : Bërthamëza është trup sferik brenda bërthamës që luan rol në sintezën e ribozomeve. Kromatina është substancë që përbëhet nga proteinat dhe ADN-ja e qelizës. Gjatë mitozës […]

Çka është qeliza yndyrore?


  Qeliza yndyrore adipociti është qeliza që përbën komponentin kryesor të indit adipozë dhe që bën të mundur sintezën, depozitimin dhe çlirimin e lipideve./Gazeta Shëndeti

Sa jetojnë qelizat?


   Jeta e qelizave Çdo qenie njerëzore përmban më shumë se 50 trilionë qeliza. Çdo minutë vdesin qindra milionë syresh dhe po aq lindin përmes procesit të ndarjes së qelizës. Disa prej tyre, si qelizat e bardha të gjakut, vdesin pas disa orësh jetë, ndërsa disa të tjera, si neuronet, mund të jetojnë sa vetë njeriu.

Sa është madhësia e qelizave?


Madhësia e qelizave zakonisht varion nga 1 deri në 30 mikrometër. Por ka edhe raste të veçanta si, psh, veza e strucit, madhësia e së cilës shkon deri në 7 centimetra.  Qeliza më e madhe e njeriut është, gjithashtu, veza – madhësia e së cilës shkon nga 110 në 140 mikrometra dhe e cila mund të vëzhgohet edhe […]

Çka është Qeliza?


Qeliza është njësia thelbësore, funksionale,ndërtimore dhe strukturale e të gjitha organizmave të gjalla ; është njësia më e vogël mbartëse e jetës.  Ky përkufizim u formulua nga Robert Huk, shkencëtar i njohur anglez, i cili ishte i pari që vëzhgoi ekzistencën e qelizës në vitin 1665.  Vetë fjala qelizë vjen nga latinishtja, cellula, që do […]

Eritrocitet


Fjala Eritrocit rrjedh nga gjuha greke erythros që do të thotë “kuq” dhe kytos do të thotë ”qelizë”. Eritrocitet apo qelizat e kuqe të gjakut janë qeliza të imta të cilat nuk kanë bërthamë , nuk ndahen dhe vazhdimisht formohen krijohen në palcën e kuqe të eshtrave. Nën minkroskop mund të shohim se eritrocitet kanë […]