Cilët janë përbërësit e trupit?


Përveç ujit, trupi përbëhet nga disa elementë kimikë të thjeshtë. Karboni është një element kimik në diamant dhe qymyr. Një e pesta e trupit tuaj është karboni. Hekuri kthen gjakun e kuq. Keni mjaft hekur për të bërë pak gozhdë prej tij. Fosfori nga i cili bëhen ndeshjet ndodh gjithashtu në kockat dhe thonjtë tuaj. […]

Çka është Stresi?


Stresi është një gjendje e pakëndshme e zgjimit emocional dhe fiziologjik që njerëzit provojnë në situata që ata i perceptojnë si të rrezikshme apo kërcënuese për mirëqenien e tyre. Fjala “stres” do të thotë gjëra të ndryshme për njerëz të ndryshëm. Disa njerëz e përcaktojnë stresin si dukuri apo situata që shkaktojnë tek ata ndjenjën e tensionit, presionit, apo emocionet negative të tilla si ankthi dhe zemërimi .Të tjerët e shohin stresin si reagim ndaj këtyre situatave. Kjo përgjigje përfshin ndryshimet fiziologjike – të tilla si rritjen e rrahjeve të zemrës dhe tensionin muskulor, si dhe ndryshimet emocionale dhe […]

Çka janë antioksidantët dhe cili është funksioni i tyre?


  Oksigjeni është baza e gjithë jetës bimore dhe shtazore. Është ushqyesi jonë kryesor, i nevojshëm për çdo qelizë në çdo sekondë të ditës. Pa atë ne s’mund të çlirojmë energjinë ushqimore që drejton të gjithë proçesin trupor. Por, oksigjeni është kimikisht reaktiv dhe shumë i rrezikshëm në reaksionet normale biokimike. Ai mund të bëhet […]

Çka është Membrana qelizore?


Çka është Membrana qelizore? Membrana qelizore është pjesa e qelizës e cila ka funksion te përmbaje citoplazmën e qelizës dhe te sherbej për te shkëmbyer metabolitet mes lëngut brendaqelizor dhe lëngut jashtëqelizor, atij përreth qelizës. Ka një trashësi prej rreth 8.5-10 nm dhe është e formuar nga dy sipërfaqe; ajo e brendshmja dhe e jashtmja, […]

Çka është Kimioterapia dhe pse aplikohet?


Onkologët e rekomandojnë kimioterapinë si trajtim për kancerin. Kimioterapia përdor barna që eliminojnë qelizat kanceroze dhe parandalon rritjen e shumimin e tyre. Disa kimiopreparate kanë shume efekte anësore por nëse mjekët rekomandojnë kimioterapinë si alternativë për trajtimin e kancerit do të thotë që përfitimet që sjell trajtimi janë më të rëndësishme se efektet anësore që […]

Çka është Mikrobiologjia dhe cilat janë degët e saj?


Mikrobiologjia (nga greq. μικρός, mikrós, -“i vogel”; βίος, víos,-“jete” dhe λόγος, lógos,-“fjalë”, “mësim”, “dije”) është degë e biologjisë që merret me studimin e mikroorganizmave (mikrobeve), ndërtimin, funksionimin dhe ndikimin e tyre në organizmat e tjera të gjalla. Mikroorganizmat janë organizma të vogla mikroskopike njëqelizore të padukshme për syrin e njeriut. Këtu hyjnë bakteriet, protozoat, kërpudhat, […]

Ku ndodhet Godulla e Karavastasë?


Godulla e Karavastasë shtrihet ndërmjet grykëderdhjeve të Semanit dhe të Shkumbinit, në perëndim të lagunës së Karavastasë, midis saj e detit Adriatik. Është një lagunë e vogël në formim e sipër, në trajtë pothuajse vezake, me sipërfaqe 8.5 ha. Godulla e Karavastasë ka filluar të formohet në dhjetëvjeçarin e parë të shek.XX (pasi kishte marrë […]

Çka është Gripi?


Gripi (influenca) është një infeksion viral ngjitës i rrugëve dhe organeve të frymëmarrjes. Vlerësohet që 5-20% e popullsisë vuan nga gripi çdo vit. Karakteristikat kryesore të gripit janë fillim i përnjëhershëm dhe ngritja e temperaturës, dhimbje muskujsh, dhimbje gryke dhe kollitje e thatë në fillim (pa ekspektorim). Sëmundja prek të gjitha grup moshat. Edhe pse […]

Nuk


NUK pjes. 1. Përdoret për të mohuar plotësisht kuptimin e shprehur nga një folje. Nuk vij. Nuk shkoi. Nuk dorëzohet. Nuk i hedh armët. Nuk ka rëndësi. 2. bised. Përdoret bashkë me pjesëzën «para» për ta shprehur mohimin në mënyrë të zbutur. Nuk para i pëlqen. Nuk para ia ka (ia do) qejfi. 3. Përdoret […]

Menstruacionet


Menstruacioni është një fazë e rëndësishme dhe kryesore e pubertetit tek vajzat. Menstruacionet janë një nga shenjat e shumta fizike që një vajzë po shndërrohet në një grua. Menstruacionet mund të jenë çrregulluese, si shumë ndryshime të tjera që vijnë me pubertetin. Disa vajza mezi presin që të fillojnë periodat e tyre. Të tjera mund […]

Kush ishte Abdyl Ypi?


Abdyl Ypi (1878-1920) ishte figurë politike e Lëvizjes Kombëtare që veproi në dy dhjetëvjeçarët e parë të shek. XX. Mori pjesë aktivisht në lëvizjen xhonturke dhe pas fitores së saj në korrik 1908 u bë kryetar i klubit shqiptar të Stambollit. Pas Luftës I Botërore Abdyl Ypi ishte kundërshtar i orientimit politik proitalian të qeverisë […]

Ka


KA: 1. Veta e tretë e foljes ndihmëse KAM kal. a. Zotëroj diçka; jam pronar i diçkaje; është imi, më përket mua; është në familjen time, bashkëjeton me mua ose është në lidhje të ngushta me mua.Ka shumë libra. Ka sa për të jetuar (sa për vete).Ka grua (burrin). b. Është pjesë përbërëse e trupit; përmbaj, […]

Viruset


Viruset janë parazitë brendaqelizorë të detyruar të cilët nuk kanë informacion gjenetik që të mund të kontrollojë (kodifikojë për) aparatin e nevojshëm për gjenerimin e energjisë metabolike (ATPaza) ose për sintezën e proteinave dhe janë absolutisht të varur nga qeliza pritëse për kryerjen e këtyre funksioneve. Bëhet fjalë për thërrmija të prodhuara nga montimi i […]

Nga


NGA I. ndajf.Përdoret për të pyetur: 1. Për vendin prej ku vjen dikush a diçka, ku është ose nëpër të cilin kalon dikush a diçka; prej ku. Nga erdhën? Nga u nisët? Nga kaluat? Nga dolët (hytë)? Nuk e di se nga. 2. Për vendin ku drejtohet dikush a diçka; ku. Nga veni kështu? Nga […]

Një


NJË I. num. them. 1. Numri i parë në vargun e numrave të plotë numri 1; numri i plotë më i vogël, që shënon njësinë më të vogël; njësia më e vogël në një grup, që shënohet me këtë numër. Numri një. Tridhjetë e një. Një dhe një bëjnë dy. Është një orë larg. Peshon […]


QË I. përem. Përdoret në vend të një emri a të një përemri tjetër njësoj në të gjitha gjinitë në njëjës e në shumës për të lidhur një fjali të varur përcaktore, duke treguar frymorin a sendin që është përmendur, i shënuar nga një emër a përemër në fjalinë e mëparshme, i cili. Ai që […]

Me


  ME I. parafj. Përdoret me një emër ose me një përemër në rasën kallëzore për të treguar: 1. Praninë e dy a më shumë vetave a sendeve së bashku në një vend, qenien e tyre së bashku në një gjendje të caktuar ose pjesëmarrjen e tyre të përbashkët në një veprim; shoqërimin e dikujt […]

Dhe


DHE m. sh 1. Korja e rruzullit tokësor në tërësinë e saj a në një pjesë të caktuar; shtresa e sipërme e kësaj koreje; lëndë e fortë a e shkrifët që përben koren e rruzullit tonë; tokë. Dhe i bardhë (i kuq, i zi, i verdhë, i hirtë). Dhe i ngjeshur (i shkrifët, i fortë, […]


NË I parafj. Përdoret me një emër në rasën kallëzore për të treguar: Vendin ku ndodhet dikush a diçka, ku bëhet një veprim. Në qendër (në mes, në anë). Në shtëpi (në shkollë, në rrugë, në fushë). Në qytet (në fshat, në malësi). Në rrjedhën e poshtme të lumit. Në veri të qytetit. Në faqe […]

E


E. I 1. Një nga zanoret e gjuhës shqipe dhe shkronja e shtatë e alfabetit të saj, e cila shënon këtë zanore. Zanorja e. Tingulli e. Shkronja e. 2. si em. f. Zanorja dhe shkronja e. E-ja e madhe (e vogël). E-ja e dorës (e shtypit). E-ja e theksuar (e patheksuar). E II 1. Nyjë […]


TË I Trajtë e shkurtër e përemrave vetorë të vetës së dytë në rasën dhanore e kallëzore të numrit njëjës. Të pashë nga larg (ty). Të fola (ty). Të thashë një herë (ty). TË II përem. Trajtë e shkurtuar e përemrave vetorë e dëftorë ai, ajo, në rasën kallëzore; atë (në bashkëvajtje me parafjalë). E […]

Cilat janë proceset jetësore të qelizës dhe çka shfrytëzon qeliza për tu kryer këto procese?


Proceset jetësore të qelizës janë: të ushqyerit, frymëmarrja, lëvizja, ndjeshmëria, taitja, shumimi etj. Për tu kryer këto procese qeliza shfrytëzon energji.

Ku ndodhet Postrriba?


Postrriba është rrethinë etnografike që përfshin fshatrat rrëzë maleve Maranaj e Cukal, në të dy anët e lumit Kir, duke shkuar në Veri deri afër Sheut të Rrjollit. Si qendër është fshati Drisht me kalanë e tij historike. Në të kaluarën baza ekonomike e postrribasve ishte blegtoria e kufizuar. Ata merreshin kryesisht me kopshtari dhe […]

Ja si lindi Karantina!


JA SI LINDI KARANTINA! Studiuesi persian i mjekësisë, Ibn Sina (980-1037), dyshoi se disa sëmundje përhapeshin nga mikroorganizmat! Për të parandaluar infektimin nga njeriu tek njeriu, ai shpiku metodën e izolimit të plotë të njerëzve për 40 ditë. Këtë metodë e quajti al-Arba’iniya -“Dyzeta”. Tregtarët nga Venediku kishin dëgjuar për metodën e tij të suksesshme […]

Çfarë është Pandemia?


Çfarë është Pandemia? Një pandemi është përhapja e një epidemie në nivel global. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, për një ngjarje të sëmundjes që do të quhet një pandemi, ajo duhet të plotësojë dy kushte. Një, ajo duhet të përhapet në të gjithë botën nga një komb në tjetrin. Së dyti, shfaqja e sëmundjes duhet […]

Çka është Karantina?


Karantina është masë mbrojtëse e popullatës së shëndoshë nga ata të sëmurë apo të dyshimtë në sëmundje që rrezikojnë masën. Do të thotë bëhet izolimi i këtyre njrëzve në indtitucione shëndetësorr apo në hapsira të csktuara.Mund të vehet nën karantinë një territor i cskyuar apo  i tërë territori. Rrjedh nga fjala italiane Quarante që do […]

Çfarë është demenca?


Demenca nuk është një sëmundje në vetvete, por është një term i përdorur për të përshkruar një grup simptomash. Këto përfshijnë humbjen graduale të kujtesës, rënien e aftësisë për të menduar dhe arsyetuar, si dhe probleme me komunikimin. Këto simptoma shkaktohen nga disa gjendje dhe çrregullime. Rreziku për zhvillimin e demencës rritet në mënyrë dramatike […]

Çka është Sindroma Down?


Gjenet përmbajnë kodet përgjegjëse për gjitha tiparet tona të trashëguara dhe janë të grupuara në një strukturë në formë spiraleje të quajtura kromozome. Bërthama e secilës qelizë përmban 23 çifte të kromozomeve, gjysma e të cilave janë të trashëguara nga secili prind, duke bërë kështu që materiali gjenetik i çdo individi tipik të jetë i […]

Si pastrohet gjaku përmes hemodializës?


Tek hemodializa, Gjaku pompohet nëpërmjet një pajisjeje dialize për të larguar produktet e dëmshme dhe lëngjet e tepërta. Pacienti lidhet me pajisjen e dializës nëpërmjet një ageje në një venë, e cila zgjerohet me anë të kirurgjisë ose nëpërmjet një kateteri plastik të përkohshëm të vendosur në venë. Kjo mundëson që gjaku të largohet nga […]

Përbërja e citoplazmës


Citoplazma kryesisht përbëhet nga materiet organike dhe materiet inorganike.  Prania e ujit në citoplazmë është tejet e madhe, përmban diku 85% ujë.  Kompononetet e tjera të cilët përbëjnë citoplazmën janë këto: Proteina 10-15 % Lipide 2-4 % Polisakaride 0,1-1,5 % ADN(DNA) 0,4 % ARN 0,7 % Molekula të vogla organike 0,4 % Molekulat inorganike dhe […]

Çka është Cikli menstrual?


Cikli menstrual është humbja e gjakut një herë në muaj nga vagina e një gruaje. Cikli menstrual është një dukuri mujore që përgatit trupin e një gruaje për shtatzëni. Duke llogaritur nga dita e parë e periudhës tuaj deri në ditën para periudhës tuaj të ardhshme, një cikël mesatar menstrual zgjat 28 deri në 29 ditë. […]

Çka është leukemia?


  Cilat mosha i prek më shumë leukemia? Ku paraqitet më shumë leukemia te meshkujt te femrat? Leukemia  apo kanceri i gjakut shumëherë mendohet si sëmundje vetëm e fëmijëve, por në fakt leukemia prek më shumë të rriturit, kurse zakonisht paraqitet më shumë te meshkujt sesa te femrat. A mund të parandalohet leukemia? A ka […]

Çka është Vagina?


Vagina këllyfi është një kalim në formë tubi që zgjatet nga jashtë trupit deri në hyrjen e mitrës (qafa e mitrës). Ajo është rreth 10 cm e thellë e gjatë. Vagina këllyfi ka mure elastike që shtrihen afër njëri-tjetrit. Muret mund të shtrëngohen (duke e bërë hapjen më të vogël) ose të lirohen. Gjatë ciklit […]

Çka është Citoplazma?


Citoplazma është substancë e lëngshme që formon pjesën e brendshme të qelizës që rrethon bërthamën dhe në të cilën notojnë organelet e qelizës. Citoplazma është tretësirë ujore e cila 60-80% ka ujë, ndërsa gjendet në hapësirën ndërmjet membranës qelizore dhe bërthamës qelizore. Në citoplazmë zhvillohen të gjitha proceset, të cilat qelizës i sigurojnë funksionim normal të jetës. Citoplazma […]

Çka është Menopauza?


Menopauza është pjesë natyrale e plakjes, e cila zakonisht paraqitet kur gruaja është mes moshës 45 dhe 55 vjet, ndërkaq zakonisht shfaqet kur nivelet e estrogjenit në trup fillojnë të zvogëlohen. Gjatë kësaj kohe, menstruacionet rrallohen ose ndalen papritmas, ndërsa menjëherë pas menopauzës femrat nuk mund të mbesin shtatzënë. Rreth një në 100 femra e […]

Çfarë e shkakton menopauzën?


Kush e shkakton Menopauzën? Menopauza shfaqet kur hormonet gjinore të trupit fillojnë të ndryshojnë, e kjo ndodh në mënyrë natyrale me moshën. Vezoret tuaja e reduktojnë sasinë e estrogjenit që prodhohet dhe ndalojnë së liruari vezë çdo muaj. Nuk ka ndonjë shkaktar të saktë se përse ndodh menopauza e hershme para moshës 45 vjet.

Çka është Veza?


Veza është qelizë femërore riprodhuese e pjekur që prodhohet ngavezoret.  Pas farëzimit nga spermatozoidi, i jep mundësi embrionit të zhvillohet. Veza është qelizë femërore riprodhuese e pjekur që prodhohet ngavezoret.  Pas farëzimit nga spermatozoidi, i jep mundësi embrionit të zhvillohet.

Sa jetojnë qelizat?


   Jeta e qelizave Çdo qenie njerëzore përmban më shumë se 50 trilionë qeliza. Çdo minutë vdesin qindra milionë syresh dhe po aq lindin përmes procesit të ndarjes së qelizës. Disa prej tyre, si qelizat e bardha të gjakut, vdesin pas disa orësh jetë, ndërsa disa të tjera, si neuronet, mund të jetojnë sa vetë njeriu.

Sa është madhësia e qelizave?


Madhësia e qelizave zakonisht varion nga 1 deri në 30 mikrometër. Por ka edhe raste të veçanta si, psh, veza e strucit, madhësia e së cilës shkon deri në 7 centimetra.  Qeliza më e madhe e njeriut është, gjithashtu, veza – madhësia e së cilës shkon nga 110 në 140 mikrometra dhe e cila mund të vëzhgohet edhe […]

Çka është Qeliza?


Qeliza është njësia thelbësore, funksionale,ndërtimore dhe strukturale e të gjitha organizmave të gjalla ; është njësia më e vogël mbartëse e jetës.  Ky përkufizim u formulua nga Robert Huk, shkencëtar i njohur anglez, i cili ishte i pari që vëzhgoi ekzistencën e qelizës në vitin 1665.  Vetë fjala qelizë vjen nga latinishtja, cellula, që do […]

Si diagnostikohet lupusi?


Si diagnostikohet lupusi? Nuk ka asnjë test për ta diagnostikuar lupusin. Mund të ketë nevojë për muaj ose vite që mjeku ta diagnostikojë lupusin. Mjeku mund të përdorë shumë mjeke për ta diagnostikuar, si: historinë mjekësore ekzaminimin e plotë analizat e gjakut biopsinë e lëkurës (marrje e mostrës së lëkurës dhe shikimin i saj nën […]

Pse urinoj kaq shpesh?


Ju duhet të shkoni gjatë gjithë kohës në tualet? Teknikisht emri për problemin tuaj është urinim i shpeshtë. Tek shumica  njerëzve fshikëza e urinës është në gjendje që të ruajë urinën deri në momentin që ju shkoni në tualet, zakonisht 4 deri në 8 herë në ditë. Nëse shkoni në tualet më shumë se 8 […]

Çfarë do të thotë Normozoospermia?


Burimi: Embriologjia Normozoospermia është prania e spermatozoideve normal në lëngun e spermës pas analizës së mostrës(spermës).Për një spermë që të etiketohet si normozoospermike, duhet të ketë një përqendrim adekuat të spermës që është normale në pamje dhe funksionim. Gjatë vlerësimit të një çifti për infertilitet, nëse testimi i spermës së partnerit mashkull zbulon normozoospermi, problemi […]

Çka janë Embriologët?


Embriologët studiojnë fillimin e jetës dhe shkencën e riprodhimit. Embriologët mund të punojnë me mjekët për të ndihmuar pacientët që kanë nevojë për ndihmë riprodhuese ose ata mund të punojnë në kërkime. Ata fillojnë rrugën e tyre të karrierës me një diplomë universitare në një fushë të shkencës biologjike para se të shkojnë në një […]

Vitamina E dhe roli saj


Vitamina E  është një vitaminë komplekse, e përbërë nga katër komponente: alfa, beta, gama dhe delta-tokoferol, nga të cilat e para është biologjikisht më aktive. Në lidhje me rolin e saj antioksidativ, për këtë vitaminë mendohet që është shumë e rëndësishme në proceset e oksidoreduktimit në organizëm. Në eksperimentet biologjike është demonstruar domosdoshmëria e saj […]

Vitamina B12 apo ciankobalamina


 Vitamina B12 përbëhet prej shumë komponenteve (a, b, c, d), dhe për sintezën e saj, eshtë e nevojshme prania e kobaltit, i cili përfaqëson edhe pjesën qendrore të molekulës së saj. Ciankobalamina është e nevojshme në sintezën e proteinave, veçanërisht në metabolizmin e metioninës, triptofanit dhe tirozinës. është e njohur si faktor i jashtëm antianemik […]

Vitamina B6 – Roli dhe funksioni i saj


Vitamina B6 është një kompleks komponimesh i përbërë nga tri komponente (piridoksin, piridoksal dhe piridoksamin) nga të cilat secila ka vlerat e saja biologjike. Vitamina B6 lind si koenzimë në procesin e dekarboksilimit të aminoacideve, transaminimit, sintezës dhe zbërthimit të triptofanit, përveç saj ka rol të rëndësishèm dhe në metabolizmin e acideve yndyrore të pangopura. […]

Çfarë është gripi i derrave dhe cilat janë shenjat e tij?


Gripi, i ashtuquajtur, i derrave (Swine Flu), është një sëmundje akute e rrugëve të frymëmarrjes, i shkaktuar nga viruse gripale të tipit A, që origjinën e kanë nga derrat. Prof. Dr. Hamdi Ramadani,  infektolog Pandemia e Gripit A H1N1, i ashtuquajtur si gripi i derrave, është një sëmundje që në mënyrë mjaft të rrufeshme dhe […]

Sa është i rrezikuar Kirurgu nga sëmundjet vdekjeprurëse gjatë punës së tij?


Kirurgu gjatë punës së tij përballet me shumë rreziqe të ndryshme. Nëse një Kirurg realizon 4 operacione në ditë 3% e ka rrezikun për çdo operacion të merr Hepatitin B ose C që është vdekjeprurës  Kur kjo përqindje shumëzohet 4×3=12 atëherë del  se përqindja e mundësisë për infektim është 12% nga Hepatiti B ose C, […]

Si transmetohet hepatiti B?


Përgjigjet mjeku gastrohepatolog Altin Cekodhima Hepatiti B përhapet përmes kontaktit direkt me gjakun e një personi të infektuar, lëngut seminal (spermës), dhe lëngjeve të tjera të trupit.  Disa rrugë nga ku mund të merret hepatiti B janë: – Marrëdhëniet seksuale me një person të infektuar pa përdorur kondom (prezervativ); – Përdorimi i të njëjtës shiringë […]

3 përbërësit që zhbllokojnë arteriet dhe ulin kolesterolin


Ilma Lamçe Arteriet mbartin gjakun dhe oksigjenin në pjesë të ndryshme të trupit, nga koka deri te këmbët. Arteriet duhet të jenë të shëndetshme në mënyrë që të transportohet gjaku dhe oksigjeni në të tërë trupin. Megjithatë, te shumë persona arteriet bllokohen. Në fakt, sipas Qendrës për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, çdo 40 sekonda, […]

Eritrocitet


Fjala Eritrocit rrjedh nga gjuha greke erythros që do të thotë “kuq” dhe kytos do të thotë ”qelizë”. Eritrocitet apo qelizat e kuqe të gjakut janë qeliza të imta të cilat nuk kanë bërthamë , nuk ndahen dhe vazhdimisht formohen krijohen në palcën e kuqe të eshtrave. Nën minkroskop mund të shohim se eritrocitet kanë […]

Dr.Isuf Dedushaj: Mjeku shqiptar me 112 punime shkencore dhe gjashtë tekste universitare të publikuara


Doktor i shkencave të mjekësisë – epidemiolog Lindi në fshatin e Vuthaj –  më 10 tetor 1951. Shkollën fillore e mbaroi në Vuthaj dhe Guci. Gjimnazin e kreu në Pejë, kurse Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë në mars të vitit 1976. Fillimisht punoi në Shtepinë e Shëndetit në Drenas ish Gllogovci. Në vitin 1976 punësohet […]