Cilat janë tri mënyrat për t’u përgatitur për menopauzën?

Cilat janë tri mënyrat për t’u përgatitur për menopauzën?

Menopauza është një kohë e ndërlikuar në jetën e një gruaje. Trupat tanë janë shumë kompleksë dhe nevojat tona ndryshojnë ndërsa kalojmë faza të ndryshme.

Disa zakone të të ushqyerit dhe mënyrës së jetesës mund të funksionojnë për një grua gjatë një kohe në jetën e saj dhe jo në një tjetër. Siç rezulton, ajo që ne bëjmë gjatë viteve pak para menopauzës mund të ketë rol të rëndësishëm në atë se sa i lehtë është ndryshimi.

Kur fillon menopauza?

s’ ka një datë  përfundimtare të fillimit për menopauzën, por mosha mesatare e fillimit është 51. Në mënyrë tipike, ajo do të fillojë diku nga të 40-at ose të 50-at. Një grua konsiderohet se ka hyrë në menopauzë kur të ketë kaluar një vit të plotë pa menstruacione.

Kur duhet të filloni përgatitjet për menopauzën?

Para menopauzës, një grua hyn në një fazë të quajtur perimenopauzë, gjatë së cilës trupi juaj fillon të kalojë nëpër ndryshime hormonale që ju kalojnë në fazën tjetër. Sipas Alisa Vitti, një eksperte shëndetësore dhe autore e librit “In Flo” para menopauza është një kohë e shkëlqyeshme për të filluar rregullimet e jetesës për të lehtësuar ndryshimin.

“Perimenopauza është procesi me të cilin trupi kalon nga një ritëm aktiv infradian (rregullon luhatjet e parashikueshme në trurin tuaj, metabolizmin, imunitetin, stresin dhe sistemet riprodhuese) për t’u kthyer në një ritëm cirkadian. Është gjithashtu procesi gjatë të cilit trupi krijon hormon stimulues folikuli në mënyrë që të ndaloni ovulimin” thotë Vitti.

Ky proces duhet të zgjasë nga 10 deri në 20 vjet në mënyrë që të mos jetë mbizotërues, ashtu si puberteti zgjat një dekadë, për t’i dhënë trupit një shans për t’u përshtatur”. Me fjalë të tjera, ju mund të filloni të përgatiteni për menopauzë që në të 30-tat tuaja.

Më poshtë, gjeni disa këshilla se si të përgatiteni për menopauzën për një periudhë ndryshim më të lehtë:

Si të përgatiteni për menopauzën

Kufizoni sheqerin – dhe stresin

Nivelet e larta të sheqerit në gjak si dhe hormonet e tepërta të stresit s’ janë shoqëruar vetëm me mbizotërimin e estrogjenit, por probleme të tjera të lidhura me hormonet si kanceri-i-gjirit/">kanceri i gjirit dhe miomat e mitrës. Pra, është më mirë të kufizoni konsumin e ushqimeve me sheqer dhe të bëni më të mirën tuaj për të praktikuar rituale të kujdesit për veten çdo ditë që ndihmojnë në mbajtjen e stresit tuaj në minimum.

Hani më shumë fibra dhe omega-3

Vitti thotë se ekzistojnë dy lëndë ushqyese kryesore që duhet t’i jepni përparësi për të mbajtur të lumtur hormonet tuaja – fibrat dhe acide yndyrore omega-3.

Flini më shumë

Dr. Northrup thotë se një nga mënyrat më të mira për t’u përgatitur për menopauzë është të jeni të sigurt se po flini mjaftueshëm. Një gjumë mirë dhe i fortë do të shërojë trupin. Në qoftë se e keni të vështirë fjetjen provoni taktika që lehtësojnë procesin./Familjajonë/

Related posts

Çfarë është Ovulacioni?

Çfarë është ovulacioni

Ditë e parë e ciklit menstrual, dita kur fillojnë të përgatiten vezoret, është dita e parë e menstruacioneve. Dita e ovulacionit është momenti kur del veza. Veza e prodhuar hyn në tuba. Atje mund të fekondohet nga spermatozoidet.

Kur mund te mbetesh shtatzënë

Kjo varet nga faktorë të ndryshëm:
– nga kohëzgajtja e jetës së spermatozoidëve
– nga ajo e vezës
– nga periudha e ovulacionit
Spermatozoidët jetojnë në qafën e mitrës për 3-5 ditë. Ndërsa jetëgjatësia e vezës shkon 12-24 ore. Andaj periudha pjellore llogaritet nga 4 ditë para ovulacionit deri në 24 orë pas tij.

Si ta kuptosh se je në fazën e duhur?

Disa shenja tregojnë se po ndodh ovulacioni. Por shumë femra s’paraqesin asnjë nga këto shenja:
– Dhembje të gjoksit
– Dhembje të barkut, nga ana e vezores që është në ovulim.
– Dëshira seksuale është më e fortë.
– Sekrecionet vaginale janë më të holla dhe më të shumta.

Si ta dallosh ditën e ovulacionit?

Ka metoda të ndryshme për të dalluar ditën e vulacionit, pra momentin kur mund të mbetesh shtatzënë. Një prej tyre është dhe grafiku i temperaturës, që realizohet duke matur temperaturën çdo mëngjes. Mjeku muaj gjinekolog mund t’u ndohmojë ta realizoni. Megjithatë, për të përdorur këtë lloj metode, nevojitet të kesh një cikël mestrual të rregullt.

Kalendari i pjellorisë

Gjatë një cikli normal 28 ditor, zakonosht ovulacioni ndodh diku nga dita e 14-të. Por një grua mund të ketë një cikël më të shkurtër apo më të gjatë. Përshembull nëse cikli është 24 ditësh, ovulacioni ndodh të ditën e dhjetë. FAktorë të ndryshëm mund ta ndryshojnë ditën e ovulacionit, pra na nevojitet ta zgjerojmë llogaritjen dhe të mendojmë si periudhë pjellore atë nga dita e njëmbëdhjetë deri të tetëmbëdhjetë të ciklit.

Si ndodh fekondimi?
Kur një spermatozoid arrin të hyjë në kontakt me vezën, ndodh fekondimi, Veza e fekonduar arrin në mitër për 3 – 4 ditë dhe aty zhvillohet embrioni.

A mund të bëj fëmijë?

Pjelloria varet nga faktorë të ndryshëm:
– Mosha – pjelloria është maksimale rreth moshës 20-25 vjeç. Fillon të ulet dalëngadalë duke filluar nga mosha 26 vjeç dhe shumë më tepër rreth të 38-tave. E megjithatë sipas mjekëve kjo ndryshon nga njëra grua tek tjetra:disa janë akoma pjellore edhe kur shkojnë 45 vjeç, të tjera ende s’janë as 38
– Pesha – Anoreksia është një nga shkaqet e sterilitetit. Por kilet e tepërta apo ndryshimet e herëpashershme në peshë, mund të provokojnë edhe ndryshime në ovulacion.
– Çështje të higjenës – Duhani dhe alkooli provokojnë çrregulime në ovulacion. Gjithashtu ndikojnë negativisht dhe në prodhimin e spermatozoidëve
– Stresi – gjendja e stresuar mund edhe ta bllokojë aspak ovulacionin. Në fakt vezoret komandohen nga hipofiza, e cila lidhet drejtëpërdrejtë me sistemin nervor.

Related posts

Llojet e hormoneve femërore dhe funksioni i tyre

Kur një grua ka cikël normal, konsiderohet se 95% s’vuan nga ndonjë problem hormonal. Mbetet sigurisht 5% që mund të shkaktojë simptoma të rëndësishme. Në qoftë se problemi s’është për shkak të hormoneve, pas tij mund të fshihet një arsye tjetër shëndetësore. Vlerat e hormoneve femërore, me kalimin e moshës, ndryshojnë në mënyrë dramatike. Hormonet janë zakonisht të pranishme gjatë lindjes, zhvillimit, pubertetit, shtatzënisë, dhe fillojnë të reduktohen gradualisht kur afrohet periudha e menopauzës.

Hormonet mund të çekuilibrohen jo vetëm nga ndonjë sëmundje, apo çrregullim organik (për shembull, vezoret policistike), por, edhe për shkak të dietave, humbjes/shtimit në peshë, ushtrimit të tepruar fizik, stresit, depresionit etj.

Cili është funksioni themelor i çdo hormoni?

FSH

Prodhimi i vezëve

Dy ditë para nisjes së ciklit ndodh një fenomen hormonal, gjatë të cilit rritet prodhimi i FSH. FSH shkakton rritjen e folikulave (rrjedhimisht edhe të vezëve), si dhe prodhimin e estrogjeneve në vezore.

Simptomat

S’janë standarde

Vlerat normale për fazën e prodhimit

3 – 20 mU/ml

Vlerat normale për fazën sekretore

1 – 12 mU/ml

Estradioli/ LH

Ovulacioni

Kur vijnë periodat, rriten edhe estrogjenet, domethënë estradioli. Rritja e tij është e vazhdueshme deri në mesin e ciklit, kohë gjatë së cilës ky hormon arrin zenitin e vet. Kjo dukuri cilësohet si më e rëndësishmja e ciklit, ngaqë përbën parakusht për ovulacionin.

Simptomat

Dhembje në pjesën e vezoreve, (ndonjëherë bëhen shumë intensive)

Rritje të sekrecioneve vaginale

Rritje të libidos/dëshirës për raporte intime

Pika gjaku në mesin e ciklit

Vlera të larta energjie

Ndjesi enjtjeje në organet e jashtme gjenitale

Vlerat normale

3 – 20 mU/ml

Faza sekretore

1 – 19 mU/ml

Progesteroni

Pas ovulacionit, gruaja hyn në fazën dytësore të ciklit, ku estrogjenet reduktohen dhe mbizotëron progesteroni, i cili arrin vlerën më të lartë në ditën e 21 të ciklit. Progesteroni parapërgatit endometriumin në rast shtatzënie, dhe në të njëjtën kohë, “ndalon” prodhimin e FSH dhe LH.

Simptomat

Rritje e temperaturës së trupit

Enjtje barku

Ndjesi peshe

Mbajtje lëngjesh/Rritje peshe

Lodhje

Përgjumje

Shqetësim

Nga ana tjetër, vlerat e ulta të progesteronit, mund të çojnë në shterpësi, thatësi vaginale,  dhe epsh të ulët. Rritja e peshës trupore, depresioni dhe fryrja janë pasojë e vlerave të reduktuara të progesteronit që vijnë së bashku me menopauzën.

Related posts

Sa janë të rrezikuara gratë shtatzëna nga Covid-19?

Sa janë të rrezikuara gratë shtatzëna nga Covid-19?

Aktualisht ende s’ dihet Vetëm po të gratë shtatzëna kanë gjasa më të mëdha të sëmuren nga COVID-19 sesa publiku i gjerë.

Gratë shtatzëna, gjatë shtatzënisë përjetojnë ndryshime në trupin e tyre që mund të rrisin rrezikun për infeksione. Me viruse nga e njëjta familje si COVID-19, dhe infeksione të tjera virale të frymëmarrjes, siç është gripi, gratë kanë pasur një rrezik më të lartë për tu prekur nga sëmundje të rënda. Çka është e rëndësishme është që gratë shtatzëna të mbrohen sa më shumë nga çdo lloj sëmundjeje.

Gratë shtatzëna nevojitet të veprojnë njëjtë si publiku i gjerë për të shmangur infeksionin. Ju mund të ndihmoni të ndaloni përhapjen e COVID-19 duke ndërmarrë këto veprime:

  • Mbuloni kollën tuaj (përdorimi i bërrylit është një teknikë e mirë)
  • Shmangni njerëzit që janë të sëmurë
  • Pastroni duart shpesh duke përdorur sapun dhe ujë ose sanitizues dore me bazë alkooli./Familja Jonë

Related posts

Menstruacionet

Menstruacioni është një fazë e rëndësishme dhe kryesore e pubertetit tek vajzat.

Menstruacionet janë një nga shenjat e shumta fizike që një vajzë po shndërrohet në një grua.

Menstruacionet mund të jenë çrregulluese, si shumë ndryshime të tjera që vijnë me pubertetin. Disa vajza mezi presin që të fillojnë periodat e tyre. Të tjera mund të ndihen të frikësuara ose të shqetësuara.

Shumë vajza dhe djem nuk kanë sistem të plotë riprodhues të një gruaje ao burri për çfarë ndodh në të vërtetë gjatë ciklit menstrual. Kjo mund ta bëjë procesin të duket më misterioz. Vajzat zakonisht e kalojnë pubertetin midis moshës 8 dhe 13 vjeç. Trupat dhe mendjet e tyre ndryshojnë në shumë mënyra. Hormonet nisin ndryshimet si rritja dhe zhvillimi i gjirit. Rreth 2 vjet pasi gjiri i një vajze fillon të zhvillohet, ajo zakonisht merr periudhën e saj të parë menstruale.

Rreth 6 muaj apo para se të marrë periudhën e parë, një vajzë mund të vërejë sasi të madhe të lirimeve të pastra vaginale. Ky lirim është i zakonshëm. Nuk ka nevojë që vajza të shqetësohet për shkarkimin nëse nuk ka erë të fortë. Kur një vajzë merr periudhën e saj të parë, mjekët e quajnë atë menarche. Menarche nuk ndodh derisa të gjitha pjesët e sistemit riprodhues të saj janë pjekur dhe po punojnë së bashku.

Mary L. Gavin, MD

Related posts

Çka është Cikli menstrual?

Cikli menstrual është humbja e gjakut një herë në muaj nga vagina e një gruaje.

Cikli menstrual është një dukuri mujore që përgatit trupin e një gruaje për shtatzëni.

Duke llogaritur nga dita e parë e periudhës tuaj deri në ditën para periudhës tuaj të ardhshme, një cikël mesatar menstrual zgjat 28 deri në 29 ditë.

Është e mundur që disa gra të kenë cikle më të shkurtër që zgjasin 21 ditë. Ka edhe të tjera që ciklet më të gjata zgjasin mbi 35 ditë.

Një cikël menstrual zgjat disa ditë.

Çdo muaj, mitra e gruas bëhet gati për të marrë një vezëzfekonduar

Nëse gruaja nuk mbetet shtatzënë, trupi i saj nxjerr jashtë membranën mukoze dhe pak gjak nga mitra./Gazeta Shëndeti

Related posts

Çka është Vagina?

Vagina këllyfi është një kalim në formë tubi që zgjatet nga jashtë trupit deri në hyrjen e mitrës (qafa e mitrës). Ajo është rreth 10 cm e thellë e gjatë.

Vagina këllyfi ka mure elastike që shtrihen afër njëri-tjetrit.

Muret mund të shtrëngohen (duke e bërë hapjen më të vogël) ose të lirohen.

Gjatë ciklit menstrual të saj, gruaja humb gjak nëpërmjet vaginës këllyfit të saj.

Në hyrje të vaginës ose këllyfit është himeni, një kurorë elastike prej indi.

Gjatë marrëdhënies seksuale, penisi hyn në vaginë ose këllyf (penetrimi).

Foshnjat lindin nëpërmjet vaginës këllyfit gjatë një lindjeje natyrore./Gazeta Shëndeti

Related posts

Çka është Menopauza?

Menopauza është pjesë natyrale e plakjes, e cila zakonisht paraqitet kur gruaja është mes moshës 45 dhe 55 vjet, ndërkaq zakonisht

shfaqet kur nivelet e estrogjenit në trup fillojnë të zvogëlohen.

Gjatë kësaj kohe, menstruacionet rrallohen ose ndalen papritmas,
ndërsa menjëherë pas menopauzës femrat nuk mund të mbesin shtatzënë.

Rreth një në 100 femra e përjetojnë menopauzën para moshës 40 vjet, e kjo ndryshe njihet edhe si menopauza e parakohshme.

Cilat janë shenjat dhe simptomat e menopauzës?

Simptomat e menopauzës mund të dallojnë nga individi në individ.


Simptomat menopauzale mund të shfaqen muaj apo vite para se të ndalen menstruacionet, ndërkaq mund të zgjasin deri në katër vjet pasi t’i
keni përfunduar menstruacionet.

Simptomat përfshijnë:
– Skuqje të lëkurës
– Menstruacione të çrregullta
– Vështirësi për të fjetur
– Ankthi dhe humbje vetëbesimi
– Disponim i ulët dhe depresion
– Djersitje gjatë natës
– Tharësi vagjinale ose mungesë komforti gjatë seksit
– Epsh më të vogël seksual
– Probleme me përqendrim apo kujtesë
– Shtim të peshës

Çfarë e shkakton menopauzën?

Menopauza shfaqet kur hormonet gjinore të trupit fillojnë të ndryshojnë, e kjo ndodh në mënyrë natyrale me moshën.

Vezoret tuaja e reduktojnë sasinë e estrogjenit që prodhohet dhe ndalojnë së liruari vezë çdo muaj.

Nuk ka ndonjë shkaktar të saktë se përse ndodh menopauza e hershme para moshës 45 vjet.

Related posts

Skandaloze: Nëse të dhemb barku(kolikë abdominale) mjekët në Kosovë të udhëzojnë menjëherë te Kirurgu Abdominal për operacion

Skandaloze: Nëse të dhemb barku(kolikë abdominale) mjekët në Kosovë të udhëzojnë menjëherë te Kirurgu Abdominal për operacion





Shkruan: Guxim Maloku

Burimi:MedicusOnline
A e dini se në Kosovë kohët e fundit është bërë praktikë tepër e gabuar nga ana e Mjekut të Përgjithshëm dhe Familjar(pjesa më e madhe e tyre) për kolikën abdominale (dhimbjes së barkut)  rreth trajtimit të saj dhe udhëzimit te Gastroenterologu apo Kirurgu Abdominal.
 Në shumicën e herave mjekët e përgjithshëm dhe mjekët familjar(shumica e tyre) bëjnë gabim fatal profesional mjekësor kur çdo pacient/e me dhimbje të barkut e udhëzojnë te Kirurgu Abdominal duke menduar që çdo dhembje e barkut(kolikë abdominale) ka natyrë kirurgjike dhe sipas tyre çdo pacienti të cilit i dhemb barku duhet të operohet (çfarë gabimi trashanik profesional). 
Këtë gabim e bëjnë edhe Mjekët Emergjent e veçanërisht në QKUK të cilët çdo pacient i cili ka dhimbje të barkut i thonë shko te Kirurgu Abdominal duke aluduar që çdo pacient me dhimbje të barkut duhet të operohet pra një veprim i tmerrshëm profesional.
Nëse pacienti ka dhimbje të barkut dhe nuk mund t’a menagjoni atëherë fillimisht duhet të udhëzohet te Mjeku Emergjent ose Gastroenterologu sepse diagnostikën e dhimbjes së barkut e bën Mjeku Emergjent ose Gastroenterologu dhe jo Kirurgu Abdominal. Kirurgu Abdominal merret me operacione dhe jo me diagnostikë. 
Nëse ju mjekë të përgjithshëm dhe Specialistë të Mjekësisë Familjare pacientin me dhimbje të barkut (Colica abdominalis) e udhëzoni menjëherë te Kirurgu Abdominal atëherë ju me atë udhëzim për pacientin keni vendosur që pacienti menjëherë të shkojë në sallë të operacionit sepse vet fjala Kirurg ka të bëjë me një specialist i cili kryen operacione dhe jo me një specialist i cili merret me diagnostikë. Sepse vet fjala Kirurg ka të bëjë me një profesionist i cili merret dhe bën operacione.
Sipas mjekëve të përgjithshëm, Specialistëve të Mjekësisë Familjare dhe Mjekëve Emergjent çdo pacient i cili ka dhimbje të barkut ose Colica Abdominalis duhet të operohet që në të vërtetë është një gabim tepër i madh dhe mund të ndiqeni penalisht për këtë konstatim sepse t’a dërgosh pacientin me dhimbje barku direkt te Kirugu Abdominal për operacion pa pasur ose pa konstatuar sëmundje akute kirurgjike abdominale vërtetë është vepër penale dhe konsiderohet sipas Kodit Penal si shkelje e detyrës Zyrtare ose Keqpërdorim i detyrës zyrtare.
Rreth diagnostikës së dhembjes së barkut merret mjeku i përgjithshëm, mjeku familjar, mjeku emergjent dhe Gastroenterologu. Nëse mjekët e cekur konstatojnë(me ekzaminimet e realizuara fizike, laboratorike dhe imazherike) që pacienti ka sëmundje kirurgjike abdominale dhe duhet të operohet atëherë dërgohet te Kirugu Abdominal. 
Nëse ka ndonjë dyshim rreth dhimbjes së barkut në vend që pacientin ta ekzaminojnë fillimisht dhe të bëjnë ekzaminime laboratorike dhe imazherike ose t’a trajtojnë me medikamente, ata menjëherë shkruajnë udhëzimin. Gabimi tjetër është se në vend që pacientin me dhimbje barku t’a udhëzojnë te Mjeku Emergjent ose Gastroenterologu ata e udhëzojnë menjëherë te Kirurgu duke menduar që çdo kolikë abdominale(dhimbje e barkut) ka origjinë kirurgjike dhe duhet të operohet(çfarë gabimi katastrofal).
Kolikën abdominale të dyshimtë udhëzojeni te Gastroenterologu pastaj nëse Gastroenterologu diagnostikon ndonjë sëmundje me natyrë Kirurgjike abdominale e udhëzon te Kirurgu Abdominal për intervenim kirurgjik. 
Poashtu gabimet janë edhe se pacientët udhëzohen menjëherë pa u kontrolluar fare, pa e pyetur fare për ankesat dhe paraqitjen e sëmundjes dhe pa e trajtuar fare pacientin për sëmundjen përkatëse qoftë në formë të injeksioneve (spazmolitikë, analgjetikë), infuzioneve apo per os.
 Sikur çdo dhembje e barkut të kishte natyrë kirurgjike atëhërë nuk do të mjaftonin as 500 Spitale Rajonale e Klinika Universitare për pacientët që do të operoheshin. 
Pra pacienti me dhimbje të barkut udhëzohet te Gastroenterologu për diagnostikim të mëtejmë dhe jo te Kirurgu Abdominal sepse Kirurgu Abdominal edhe vet termi Kirurg në Etimologji të fjalës ose prejardhje apo kuptim kuptohet si Mjek që bën operacione dhe jo mjek që merret me diagnostikë.

Related posts

Mos e stresoni një grua shtatzënë, 5 gjërat e dëmshme që mund t’i ndodhin bebes

Nuk mund ta mohojmë se stresi është një pjesë normale e jetës sonë të përditshme dhe periudha e shtatzënisë nuk bën përjashtim. Shkencëtarët thonë se kjo mund të ndikojë në inteligjencën dhe zhvillimin e fëmijës së ardhshëm dhe shkakton probleme të tjera më vonë në jetë.
A është ky stres i dëmshëm dhe mund të ndikojë tek fetusi? Le ta zbulojmë.
Bright Side na ndihmon për të kuptuar se cilat probleme mund të shkaktojë stresi gjatë shtatzënisë:
Stresi mund të shkaktojë lindje të parakohshme dhe peshë të ulët të bebit
Ndikon në inteligjencën e fëmijës
Provokon probleme me gjumin
Stresi gjatë shtatzënisë mund të shkaktojë probleme me shëndetin e fëmijës
Ngre nivelin e frikës dhe të ankthit tek fëmija

Related posts

“Burnout syndroma ” dhe Mobbing-u

 

“Burnout syndroma ” dhe Mobbing-u 
“Burnout ” sindromës më së shumti i nënshtrohen punëtorët shëndetesor e që nënkupton një rraskapitje mentale, emocionale dhe fizike  si pasojë e stresit të prolonguar dhe të tepërt, ku si pasojë punëtorët shëndetësorë mund të kalojnë edhe në depresion të rëndë.

 

Mobbing-u nënkupton sjelljen aktive ose pasive të punëdhënësit strukturave tjera menaxhuese ndaj një grupi punëtorësh, sjellje kjo e përsëritur, që ka për qëllim dhe që rezulton me dëmtim të personalitetit, reputacionit, integritetit privat dhe profesional, shëndetit dhe pozitës së të punësuarit.Një sjellje e tillë në vendet e botës, por edhe në shtetet fqinje sanksionohet me ligj dhe dispozita ligjore. Do të duhej që edhe në Kosovë kjo çështje të rregullohet me ligj.
 
Shkruan: Dr.Enver Fekaj