Çka është Kanceri i lukthit? Shenjat dhe simptomat

lukthi

Tumoret e lukthit janë shkaktari i dytë më i shpeshtë i kancerit në botë. 85 për qind e tyre janë adenokarcionme të lukthit, ndërkaq 15 për qind janë tumore të limfomës gastrointensinale (GIST) dhe leomisarkome

Si edhe te shumica e sëmundjeve, për shfaqjen e këtij kanceri, shkaktar është ushqimi.

Lukthi është pjesa më e gjerë e gypit tretës. Gjendet midis ezofagut dhe zorrës së hollë. Aty fillon tretja e ushqimit.

Sëmundja është 1,5 – 2 herë më e shpeshtë te meshkujt, ndërsa shfaqet më së shpeshti pas moshës 50-vjeçare.

Ndër ushqimet që e shkaktojnë, më së shpeshti përmenden ushqimi i tymosur dhe i kriposur shumë (mishi), uji në të cilin ka mjaft nitrate dhe mbajtja e ushqimit në temperaturë dhome, mirëpo, natyrisht, shkaktare janë edhe gjenet.

Kush sëmuret nga kanceri i lukthit?

Rreziku i shfaqjes së kancerit të lukthit rritet me moshën jetësore: kryesisht janë personat më të vjetër se 55 vjeç.

Meshkujt dy herë më shpesh sëmuren se femrat. Infeksioni i gjatë me bakterin H.Pylori, i cili jeton në mukozën e lukthit është një ndër shkaktarët primarë të kancerit të lukthit.

Rreziku për shfaqjen e kancerit është më i lartë te personat të cilët në familje kanë ose kanë pasur familjarë të sëmurë, bashkë me disa çrregullime të rralla gjenetike, të cilat rrisin rrezikun e shfaqjessë kancerit të lukthit.

Ushqimi me shumë kripë, i cili përfshin ushqimin e tymosur dhe të kriposur, shërimi paraprak kirurgjik (reseksioni i lukthit), pirja e duhanit dhe pirja eksesive e alkoolit gjithashtu rrisin rrezikun nga kanceri i lukthit.

Është me rëndësi që t’i dalloni simptomat dhe me kohë ta shëroni.

Zakonisht shfaqen:

– Vështirësi të papërcaktuara në pjesën e sipërme të stomakut

– Ndjenja e peshës apo mbushjes pas racionit

– Krupa dhe vjellja

– Tretja e keqe, djegësira

– Dobësia dhe lodhja

– Fryrja

– Diarreja apo kapsllëku

– Dhembjet në stomak

– Gjak në jashtëqitje.

Rreth 25 për qind e të sëmurëve ka vështirësi të ngjashme sikur të atyre të sëmurëve me sëmundjen e të thatit.

Në fazën më të vonshme të sëmundjes të sëmurët humbin peshë trupore, disa mund të prekin masën e tumorit në pjesën e sipërme të stomakut, gjë që është shenjë jashtëzakonisht e keqe, vjen deri te krupa dhe vjellja apo te problemet me gëlltitjen.

Related posts

Cilët janë faktorët që mund të shkaktojnë kancer?

Në një numër të vogël rastesh kjo ADN anormale mund të trashëgohet tek njerëzit, por në shumicën e rasteve dëmtimi i DNA-së së qelizës ndodh gjatë procesit të ndarjes së saj ose si rezultat i mjedisit.

Ndonjëherë, ky dëmtim mund të lidhet me një shkaktar direkt si përshembull me tymim e cigares ose me rrezet e diellit, por në shumicën e rasteve shkaktari i kancerit tek pacienti nuk mund të zbulohet.

Lexo më shumë: Kanceri

 

Related posts

Çfarë është kanceri dhe si zhvillohet ai?

Kjo sëmundje e rëndë që mund të shfaqet në pjesë të ndryshme të trupit është përgjegjëse për një përqindje të lartë të vdekjeve që ndodhin në botë.

Çdo vit, me miliona raste të reja diagnostikohen me kancer, që do të thotë se kanceri mbetet sëmundja e dytë me numrin më të lartë të vdekjeve, pas patologjive kardiovaskulare.

Çfarë është kanceri dhe si zhvillohet ai?

Kanceri është një emër i përgjithshëm i një grupi prej më shumë se 100 sëmundjesh. Megjithëse ka shumë lloje kanceri ,të gjitha fillojnë si rezultat i rritjes anormale dhe të pakontrolluar të një qelize të vetme.

Organizmi ynë është i përbërë nga një numër prej trilionë qelizash të gjalla. Qelizat normale të organizmit të njeriut rriten, ndahen dhe vdesin sipas një rregulli të programuar. Sëmundja e kancerit është rezultati i ndarjes së pakontrolluara të qelizave që nuk vdesin. Qelizat normale të organizmit të njeriut ndjekin një rrugë të programuar rritjeje, ndarjeje dhe vdekjeje. Vdekja e programuar e qelizës është quajtur apoptozë dhe prishja e këtij procesi çon në formimin e kancerit. Ndryshe nga qelizat nomale, tek qelizat e kancerit nuk ndodh vdekja e programuar, në vend të saj qelizat vazhdojnë të rriten e të shumohen. E gjitha kjo situatë çon në formimin e një mase qelizash anormale që rriten jashtë çdo kontrolli. Qelizat e kancerit gjithashtu mund të pushtojnë, të rriten në kurriz të indeve të tjera, gjë të cilën qelizat normale nuk mund të bëjnë.

Një qelizë normale shëndrrohet në një qelizë kanceroze për shkak të dëmtimit të DNA-se saj. DNA ndodhet në çdo qelizë dhe drejton të gjitha veprimet e qelizës. Në një qelizë nomale, kur DNA-ja dëmtohet, qeliza e rregullon këtë dëmtim ose në të kundërt vdes. Në qelizat e kancerit ndodh dëmtimi i DNA-s, por qeliza nuk vdes ashtu siç duhet të ndodhte, por përkundrazi vazhdon të ndahet në qeliza të reja për të cilat trupi nuk ka nevojë. Këto qeliza të reja e kanë të gjitha defektin e DNA-së, si rrjedhojë edhe ato do të sillen në të njëjtën mënyrë si qeliza e parë.

Cilët janë faktorët që mund të shkaktojnë kancer?

Në një numër të vogël rastesh kjo DNA anormale mund të trashëgohet tek njerëzit, por në shumicën e rasteve dëmtimi i DNA-së së qelizës ndodh gjatë procesit të ndarjes së saj ose si rezultat i mjedisit. Ndonjëherë, ky dëmtim mund të lidhet me një shkaktar direkt si përshembull me tymim e cigares ose me rrezet e diellit, por në shumicën e rasteve shkaktari i kancerit tek pacienti nuk mund të zbulohet.

Si shpërndahet kanceri në organizëm?

Qelizat e kancerit, shpesh mund të shkojnë në pjesë të tjera të organizmit, ku vazhdojnë të shumohen duke formuar masa tumorale në to. Rrugët me të cilat këto qeliza shkojnë në këto pjesë të trupit janë me anë të gjakut ose me anë të rrugëve limfatike. Me kalimin e kohës, qelizat kanceroze në këto pjesë të organizmit, zëvendësojnë qelizat normale duke formuar përhapjen e kancerit ose të ashtuquajturat metastaza.

Cilat janë simptomat e kancerit?

Simptomat e kancerit janë të ndryshme dhe varen nga vendi ku është i lokalizuar kanceri, vendi ku ai ka metastazuar, si dhe stadi i sëmundjes. Kështu disa lloje të kancerit mund ti ndjejmë ose shohim nën lëkurë – një masë, që preket në gji ose testikuj mund të jetë një indikator për kancer në këto regjione .
Kanceri i lëkurës dhe melanoma: ndryshimet që shihen në lëkurë ose nishan.
Disa sëmundje malinje, që prekin trurin mund të japin simptoma në faza të hershme të sëmundjes në varësi të zonave të trurit ku ato zhvillohen.

Tumoret malinje të pankreasit janë zakonisht të vegjël në dimisione për të shkaktuar simptoma, deri kur shkaktojnë dhimbje nga komprimimi i nervave pranë tyre ose të japin çrregullim të funksionit të mëlçisë dhe rritje të bilirubinës, çka manifestohet me zverdhjen e lëkurës dhe të bardhemës së syve.
Kancer të sistemit tretës si psh: kanceri i stomakut dhe kanceri kolorektal mund të manifestohen me dhimbje epigastrike, të vjella, çrregullime të jashtëqitjes (konstipacion ose diarre) ose prezenca e gjakut në jashtëqitje.

Në faza të vonshme të sëmundjes duke qenë se këto qeliza përdorin energjinë e organizmit për tu shumuar mund të vihet re, humbje e theksuar në peshë, anoreksi, lodhje trupore, anemi etj, të cilat njihen dhe si shenja sistemike (të përgjithshme).

Çfarë mundësish ekzistojnë sot për diagnostikimin e kancerit?

Sot në të gjithë botën vëmendja është përqendruar në drejtim të diagnostikimit të hershëm të kancerit ku edhe mundësitë e suksesit të trajtimit dhe mbijetesa janë më të larta. Kështu mjeku mbas një vizite të hollësishme të pacientit në varësi të simptomave të tij mund të kërkojë investigime të tjera imazherike dhe laboratorike. Kështu, mund të përdoren ekzaminimet imazherike si : grafi (x-rays), Eko, CT-scan, MRI(resonance), PET-ct, për të përcaktuar ku ndodhet tumori dhe çfarë organesh janë prekur prej tij. Me ekzaminime si endoskopia, e cila është një procedurë që realizohet me anë të një tubi të hollë me një kamerë në fund të tij, mund të shohim organet si stomakun, kolonin, rektumin nga brenda .

Gjithsesi diagnozën përfundimtare të kancerit dhe ekzaktësisht të llojit të kancerit e vendos biopsia. Kjo procedurë konsiston në marrjen e disa qelizave nga organi ose indi që dyshohet të jetë i prekur nga kanceri dhe ekzaminimin e tyre në mikroskop.

Pasi vendoset diagnoza e kancerit mblidhet një ekip mjekësh zakonisht i përbërë nga radiologu, kirurgu, radioterapeuti dhe onkologu për të bërë planin e trajtimit të pacientit, i cili varet në radhë të parë nga stadi i sëmundjes. Çdo kancer i diagnostikuar në stade të hershme mund të ketë shërimi. Bërja e një jete aktive, ushqyerja e rregullt, mos abuzimi me duhanin dhe alkoolin, mosneglizhimi i ankesave dhe kontrollet periodike tek mjeku janë e vetmja mënyrë për tu kujdesur ndaj kësaj sëmundje.

Related posts