Çka është Kanceri i lukthit? Shenjat dhe simptomat

lukthi

Tumoret e lukthit janë shkaktari i dytë më i shpeshtë i kancerit në botë. 85 për qind e tyre janë adenokarcionme të lukthit, ndërkaq 15 për qind janë tumore të limfomës gastrointensinale (GIST) dhe leomisarkome

Si edhe te shumica e sëmundjeve, për shfaqjen e këtij kanceri, shkaktar është ushqimi.

Lukthi është pjesa më e gjerë e gypit tretës. Gjendet midis ezofagut dhe zorrës së hollë. Aty fillon tretja e ushqimit.

Sëmundja është 1,5 – 2 herë më e shpeshtë te meshkujt, ndërsa shfaqet më së shpeshti pas moshës 50-vjeçare.

Ndër ushqimet që e shkaktojnë, më së shpeshti përmenden ushqimi i tymosur dhe i kriposur shumë (mishi), uji në të cilin ka mjaft nitrate dhe mbajtja e ushqimit në temperaturë dhome, mirëpo, natyrisht, shkaktare janë edhe gjenet.

Kush sëmuret nga kanceri i lukthit?

Rreziku i shfaqjes së kancerit të lukthit rritet me moshën jetësore: kryesisht janë personat më të vjetër se 55 vjeç.

Meshkujt dy herë më shpesh sëmuren se femrat. Infeksioni i gjatë me bakterin H.Pylori, i cili jeton në mukozën e lukthit është një ndër shkaktarët primarë të kancerit të lukthit.

Rreziku për shfaqjen e kancerit është më i lartë te personat të cilët në familje kanë ose kanë pasur familjarë të sëmurë, bashkë me disa çrregullime të rralla gjenetike, të cilat rrisin rrezikun e shfaqjessë kancerit të lukthit.

Ushqimi me shumë kripë, i cili përfshin ushqimin e tymosur dhe të kriposur, shërimi paraprak kirurgjik (reseksioni i lukthit), pirja e duhanit dhe pirja eksesive e alkoolit gjithashtu rrisin rrezikun nga kanceri i lukthit.

Është me rëndësi që t’i dalloni simptomat dhe me kohë ta shëroni.

Zakonisht shfaqen:

– Vështirësi të papërcaktuara në pjesën e sipërme të stomakut

– Ndjenja e peshës apo mbushjes pas racionit

– Krupa dhe vjellja

– Tretja e keqe, djegësira

– Dobësia dhe lodhja

– Fryrja

– Diarreja apo kapsllëku

– Dhembjet në stomak

– Gjak në jashtëqitje.

Rreth 25 për qind e të sëmurëve ka vështirësi të ngjashme sikur të atyre të sëmurëve me sëmundjen e të thatit.

Në fazën më të vonshme të sëmundjes të sëmurët humbin peshë trupore, disa mund të prekin masën e tumorit në pjesën e sipërme të stomakut, gjë që është shenjë jashtëzakonisht e keqe, vjen deri te krupa dhe vjellja apo te problemet me gëlltitjen.

Related posts

Cilët janë faktorët që mund të shkaktojnë kancer?

Në një numër të vogël rastesh kjo ADN anormale mund të trashëgohet tek njerëzit, por në shumicën e rasteve dëmtimi i DNA-së së qelizës ndodh gjatë procesit të ndarjes së saj ose si rezultat i mjedisit.

Ndonjëherë, ky dëmtim mund të lidhet me një shkaktar direkt si përshembull me tymim e cigares ose me rrezet e diellit, por në shumicën e rasteve shkaktari i kancerit tek pacienti nuk mund të zbulohet.

Lexo më shumë: Kanceri

 

Related posts

Çfarë është kanceri dhe si zhvillohet ai?

Kjo sëmundje e rëndë që mund të shfaqet në pjesë të ndryshme të trupit është përgjegjëse për një përqindje të lartë të vdekjeve që ndodhin në botë.

Çdo vit, me miliona raste të reja diagnostikohen me kancer, që do të thotë se kanceri mbetet sëmundja e dytë me numrin më të lartë të vdekjeve, pas patologjive kardiovaskulare.

Çfarë është kanceri dhe si zhvillohet ai?

Kanceri është një emër i përgjithshëm i një grupi prej më shumë se 100 sëmundjesh. Megjithëse ka shumë lloje kanceri ,të gjitha fillojnë si rezultat i rritjes anormale dhe të pakontrolluar të një qelize të vetme.

Organizmi ynë është i përbërë nga një numër prej trilionë qelizash të gjalla. Qelizat normale të organizmit të njeriut rriten, ndahen dhe vdesin sipas një rregulli të programuar. Sëmundja e kancerit është rezultati i ndarjes së pakontrolluara të qelizave që nuk vdesin. Qelizat normale të organizmit të njeriut ndjekin një rrugë të programuar rritjeje, ndarjeje dhe vdekjeje. Vdekja e programuar e qelizës është quajtur apoptozë dhe prishja e këtij procesi çon në formimin e kancerit. Ndryshe nga qelizat nomale, tek qelizat e kancerit nuk ndodh vdekja e programuar, në vend të saj qelizat vazhdojnë të rriten e të shumohen. E gjitha kjo situatë çon në formimin e një mase qelizash anormale që rriten jashtë çdo kontrolli. Qelizat e kancerit gjithashtu mund të pushtojnë, të rriten në kurriz të indeve të tjera, gjë të cilën qelizat normale nuk mund të bëjnë.

Një qelizë normale shëndrrohet në një qelizë kanceroze për shkak të dëmtimit të DNA-se saj. DNA ndodhet në çdo qelizë dhe drejton të gjitha veprimet e qelizës. Në një qelizë nomale, kur DNA-ja dëmtohet, qeliza e rregullon këtë dëmtim ose në të kundërt vdes. Në qelizat e kancerit ndodh dëmtimi i DNA-s, por qeliza nuk vdes ashtu siç duhet të ndodhte, por përkundrazi vazhdon të ndahet në qeliza të reja për të cilat trupi nuk ka nevojë. Këto qeliza të reja e kanë të gjitha defektin e DNA-së, si rrjedhojë edhe ato do të sillen në të njëjtën mënyrë si qeliza e parë.

Cilët janë faktorët që mund të shkaktojnë kancer?

Në një numër të vogël rastesh kjo DNA anormale mund të trashëgohet tek njerëzit, por në shumicën e rasteve dëmtimi i DNA-së së qelizës ndodh gjatë procesit të ndarjes së saj ose si rezultat i mjedisit. Ndonjëherë, ky dëmtim mund të lidhet me një shkaktar direkt si përshembull me tymim e cigares ose me rrezet e diellit, por në shumicën e rasteve shkaktari i kancerit tek pacienti nuk mund të zbulohet.

Si shpërndahet kanceri në organizëm?

Qelizat e kancerit, shpesh mund të shkojnë në pjesë të tjera të organizmit, ku vazhdojnë të shumohen duke formuar masa tumorale në to. Rrugët me të cilat këto qeliza shkojnë në këto pjesë të trupit janë me anë të gjakut ose me anë të rrugëve limfatike. Me kalimin e kohës, qelizat kanceroze në këto pjesë të organizmit, zëvendësojnë qelizat normale duke formuar përhapjen e kancerit ose të ashtuquajturat metastaza.

Cilat janë simptomat e kancerit?

Simptomat e kancerit janë të ndryshme dhe varen nga vendi ku është i lokalizuar kanceri, vendi ku ai ka metastazuar, si dhe stadi i sëmundjes. Kështu disa lloje të kancerit mund ti ndjejmë ose shohim nën lëkurë – një masë, që preket në gji ose testikuj mund të jetë një indikator për kancer në këto regjione .
Kanceri i lëkurës dhe melanoma: ndryshimet që shihen në lëkurë ose nishan.
Disa sëmundje malinje, që prekin trurin mund të japin simptoma në faza të hershme të sëmundjes në varësi të zonave të trurit ku ato zhvillohen.

Tumoret malinje të pankreasit janë zakonisht të vegjël në dimisione për të shkaktuar simptoma, deri kur shkaktojnë dhimbje nga komprimimi i nervave pranë tyre ose të japin çrregullim të funksionit të mëlçisë dhe rritje të bilirubinës, çka manifestohet me zverdhjen e lëkurës dhe të bardhemës së syve.
Kancer të sistemit tretës si psh: kanceri i stomakut dhe kanceri kolorektal mund të manifestohen me dhimbje epigastrike, të vjella, çrregullime të jashtëqitjes (konstipacion ose diarre) ose prezenca e gjakut në jashtëqitje.

Në faza të vonshme të sëmundjes duke qenë se këto qeliza përdorin energjinë e organizmit për tu shumuar mund të vihet re, humbje e theksuar në peshë, anoreksi, lodhje trupore, anemi etj, të cilat njihen dhe si shenja sistemike (të përgjithshme).

Çfarë mundësish ekzistojnë sot për diagnostikimin e kancerit?

Sot në të gjithë botën vëmendja është përqendruar në drejtim të diagnostikimit të hershëm të kancerit ku edhe mundësitë e suksesit të trajtimit dhe mbijetesa janë më të larta. Kështu mjeku mbas një vizite të hollësishme të pacientit në varësi të simptomave të tij mund të kërkojë investigime të tjera imazherike dhe laboratorike. Kështu, mund të përdoren ekzaminimet imazherike si : grafi (x-rays), Eko, CT-scan, MRI(resonance), PET-ct, për të përcaktuar ku ndodhet tumori dhe çfarë organesh janë prekur prej tij. Me ekzaminime si endoskopia, e cila është një procedurë që realizohet me anë të një tubi të hollë me një kamerë në fund të tij, mund të shohim organet si stomakun, kolonin, rektumin nga brenda .

Gjithsesi diagnozën përfundimtare të kancerit dhe ekzaktësisht të llojit të kancerit e vendos biopsia. Kjo procedurë konsiston në marrjen e disa qelizave nga organi ose indi që dyshohet të jetë i prekur nga kanceri dhe ekzaminimin e tyre në mikroskop.

Pasi vendoset diagnoza e kancerit mblidhet një ekip mjekësh zakonisht i përbërë nga radiologu, kirurgu, radioterapeuti dhe onkologu për të bërë planin e trajtimit të pacientit, i cili varet në radhë të parë nga stadi i sëmundjes. Çdo kancer i diagnostikuar në stade të hershme mund të ketë shërimi. Bërja e një jete aktive, ushqyerja e rregullt, mos abuzimi me duhanin dhe alkoolin, mosneglizhimi i ankesave dhe kontrollet periodike tek mjeku janë e vetmja mënyrë për tu kujdesur ndaj kësaj sëmundje.

Related posts

Çka është Kimioterapia dhe pse aplikohet?

Onkologët e rekomandojnë kimioterapinë si trajtim për kancerin. Kimioterapia përdor barna që eliminojnë qelizat kanceroze dhe parandalon rritjen e shumimin e tyre.

Disa kimiopreparate kanë shume efekte anësore por nëse mjekët rekomandojnë kimioterapinë si alternativë për trajtimin e kancerit do të thotë që përfitimet që sjell trajtimi janë më të rëndësishme se efektet anësore që ato mund të shkaktojnë.

Kimioterapia mund të jetë pjesë e një plani trajtimi që në tërësi përfshin edhe trajtimin kirurgjikal dhe trajtimin me radioterapi. Këto trajtime janë efektive në shumë lloje kanceri, por rezultati përfundimtar varet edhe nga stadi i sëmundjes ndër shumë faktorë të tjerë.

Para fillimit të trajtimit me kancer është e rëndësishme të diskutoni me onkologun për efektet e mundshme anësore dhe rekomandime të tjera mbi trajtimin.


Çfarë është kimioterapia?

Në një trup të shëndetshëm qelizat rriten dhe riprodhohen në mënyrë të kontrolluar. Qelizat kanceroze kanë aftësinë të rriten dhe riprodhohen në mënyrë të pakontrolluar. Ndërkohë që ato rriten dhe shumohen, zënë vendin e qelizave të shëndetshme. Kimioterapia ndikon pikërisht në ndalimin e këtyre qelizave të rriten dhe riprodhohen.


Çfarë bën kimioterapia?

Kimiopreparatet mund të:

  • Parandalojnë riprodhimin e qelizave kanceroze
  • Eliminojnë burimin ushqimor të qelizave kanceroze (enzima dhe hormone të nevojshme për rritjen)
  • Nxisin apoptozën ose “vetvrasjen” e qelizave kanceroze

Disa trajtime të reja kanë për qëllim të ndalojnë rritjen e enëve të reja të gjakut që furnizojnë tumorin me elementë ushqyes, çka mund të çojë në vdekjen e qelizave kanceroze.


Pse përdoret kimioterapia?

Mjekët e rekomandojnë kimioterapinë për:

  • Të zvogëluar tumorin para kirurgjisë.
  • Eliminuar qeliza kanceroze të mbetura pas kirurgjisë dhe për të parandaluar rekurrencën.
  • Të ngadalësuar progresin e sëmundjes dhe për të reduktuar simptomat në stadet e avancuara të sëmundjes edhe pse s’ka mundësi për kurim.


Çfarë mund të presim nga kimioterapia?

Kimioterapia është një trajtim invaziv që mund të shkaktoj shumë efekte anësore si gjatë trajtimit ashtu dhe pas përfundimit të trajtimit. Kjo ndodh pasi kimioterapia ndikon si në qelizat kanceroze ashtu edhe në qelizat e shëndetshme të trupit.

Megjithatë, trajtimi me kimioterapi në stadet e hershme në disa raste sjell kurimin çka e bën trajtimin shumë të rëndësishëm pavarësisht efekteve anësore.


Sa zgjat kimioterapia?

Për çdo lloj kanceri ka një plan trajtimit specifik. Një cikël trajtimi mund të jetë më një dozë të vetme brenda një dite ose që mund të zgjas disa javë, në varësi të llojit të kancerit dhe stadit të sëmundjes.

Personat që kanë nevojë për më shumë se një cikël trajtimi, kanë një periudhë pushimi ndërmjet cikleve për të lejuar trupin të rikuperojë.

Ciklet mund të jenë në 1 ditë, pasuar me 1 javë pushim, ose pasuar më 3 javë pushim e të tjera kombinime.


Çfarë analiza gjaku janë të nevojshme?

Analizat e gjakut janë të rëndësishme të kryhen për të vlerësuar gjendjen shëndetësore të personave para fillimit të çdo cikli kimioterapie.

Ndër analizat e nevojshme mund të jenë:

  • Analiza të përgjithshme biokimike – për të vlerësuar funksionin e mëlçisë (organi në të cilin kryhet metabolizimi i kimiopreparateve), për të vlerësuar funksionin renal dhe gjendjen e elektroliteve. Me kusht që analizat s’janë në vlera normale, cikli i kimioterapisë mund të shtyhet deri në rikuperim të plotë.
  • Rruazat e kuqe dhe të bardha të gjakut, trombocitet – në rast se këto parametra s’janë në normë, mund të jetë e nevojshme shtyrja e trajtimit deri në rikuperim.


Si merret kimioterapia?

Në shumicën e rasteve kimioterapia jepet në kushte spitalore, në të tjera raste mund të merret edhe në shtëpi.

Mënyrat e marrjes së kimioterapisë janë:

  • Nga goja, si tableta, kapsula ose lëngje.
  • Intravenoze si injeksion ose infuzion.
  • Topike (nga lëkura).

Në rastet kur kimioterapia merret në shtëpi, duhen kryer vizita të rregullta te onkologu për të vlerësuar efektin e kimioterapisë dhe gjendjen e përgjithshme.

Është e rëndësishme që barnat të merren saktësisht si janë rekomanduar nga mjeku dhe nëse harrohet të merret një dozë duhet të kontaktoni me mjekun.

Në disa raste doza e kimiopreparatit duhet të jetë e vazhdueshme, çka bën të nevojshme vendosjen e një pompe e cila e mundëson marrjen e barit ngadalë dhe për një kohë të gjatë.

Related posts

Çfarë është kanceri i gjirit?

Cka eshte Kanceri i gjirit, Gratë, Kanceri, Organizata botërore e Shëndetësisë,

Kanceri-i-gjirit/">Kanceri i gjirit është një nga llojet më të shpeshta të kancereve tek gratë, sidomos tek ato mbi 35-40 vjeç. 

Çdo vit mjaft gra në botë preken nga kanceri i gjirit dhe mjaft prej tyre vdesin për shkak të kësaj sëmundjeje. 

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, në çdo 9 gra, njera do të sëmuret prej kancerit të gjirit.

Në Shqipëri kanceri i gjirit është kanceri që haset më shpesh tek gratë me rreth 450-500 raste të reja çdo vit, dhe zë vendin e parë ndër shkaqet e vdekjeve nga kanceri tek femrat. 

Shumica e rasteve me kancer të gjirit tek ne, paraqiten me vonesë tek mjeku, në faza shumë të avancuara.

Related posts

Çka është leukemia?

Leukemia

Cilat mosha i prek më shumë leukemia?

Ku paraqitet më shumë leukemia te meshkujt te femrat?

Leukemia kanceri i gjakut shumëherë mendohet si sëmundje vetëm e fëmijëve, por në fakt leukemia prek më shumë të rriturit, kurse zakonisht paraqitet më shumë te meshkujt sesa te femrat.

A mund të parandalohet leukemia?

A ka ndonjë mënyrë që e parandalon leukeminë?

Në fakt nuk ka asnjë mënyrë e cila ndihmon në parandalimin e leukemisë.

Si shkaktohet Leukemia? Pse shkaktohet Leukemia?

Leukemia është kanceri i qelizave të gjakut, që shkaktohet si pasojë rritjes së numrit të qelizave të bardha të gjakut leukociteve në trup.

Sa lloje të qelizave i posedon gjaku?

Gjaku posedon ka tri lloje të qelizave: qelizat e bardha të gjakut që i luftojnë infeksionet, qelizat e kuqe të gjakut që e transportojnë oksigjenin dhe trombocitet të cilat ndihmojnë në ndaljen e gjakderdhjes dhe parandalojnë gjakun të trashet.

Sa qeliza prodhohen çdo ditë në trupin e njeriut dhe çka janë shumica prej tyre?

Cilat qeliza prodhohen me shumicë gjatë leukemisë?

Çdo ditë në trupin e njeriut prodhohen miliarda qeliza të reja të gjakut – shumica prej të cilave janë qeliza të kuqe të gjakut. Por kur keni leukemi, trupi juaj prodhon më shumë qeliza të bardha të gjakut leukocite sesa që duhet sesa nevojitet transmeton Gazeta Shëndeti.

Sa lloje të qelizave të bardha leukociteve ekzistojnë?

Ekzistojnë dy lloje kryesore të qelizave të bardha të gjakut: qelizat lipoide dhe qelizat mieloide.

Leukemia mund të shkaktohet paraqitet në secilin lloj tip të këtyre dyjave.

Çka konsiderohen qelizat e leukemisë?

A mund t’a luftojnë infeksionin qelizat e leukemisë?

Këto qeliza të leukemisë konsiderohen qeliza të pamaturuara apo të papjekura dhe nuk mund ta luftojnë infeksionin në mënyrën efikase sikurse që e luftojnë qelizat e bardha të gjakut të cilat janë normale.

Çka ndikojnë qelizat e pamaturuara leukocitet e papjekura?

Për shkak se ka shumë nga këto qeliza të cilat janë të papjekura apo të pamaturuara, ato fillojnë të ndikojnë në mënyrën se si funksionojne shumica e organeve kryesore të organizmit trupit.

Çka ndodh në leukemi me trombocitet, eritrocitet, leukocitet dhe cilat funksione dëmtohen?

Si pasojë e kësaj nuk do të ketë më mjaftueshëm qeliza të kuqe të gjakut për të transportuar oksigjenin, nuk do të ketë mjaftueshëm trombocite për të ndaluar gjakderdhjen, nuk do të ketë mjaftueshëm qeliza normale të bardha të gjakut për t’i luftuar infeksionet.

Çka shkaktohet tjetër përveç infeksioneve në leukemi?

Përveç infeksioneve të ndryshme, kjo dukuri mund të shkaktojë sëmundje tjera si anemia dhe gjakderdhja spontane.

Cilat janë llojet e leukemisë ?

Leukemia mund të ndahet në dy mënyra:

a) Duke u bazuar në sa shpejt zhvillohet dhe keqësohet

b) Duke u bazuar në cilin lloj të qelizave të gjakut është e përfshirë (pra zakonisht në lipoide mieloide).

Si ndahet leukemia cilat janë llojet e leukemisë?

Këto lloje të leukemisë ndahen në dy kategori: leukemi akute dhe leukemi kronike.

Kur paraqitet Leukemia akute?

A paraqitet përkeqësimi i gjendjes shëndetësore te leukemia akute?

1. Leukemia akute paraqitet apo shkaktohet kur shumica e qelizave anormale të gjakut qëndrojnë të papjekura dhe nuk mund t’i kryejnë realizojnë funksionet normale të tyre. Pra paraqitet shumë shpejt përkeqësimi i gjendjes shëndetësore.

Kur paraqitet Leukemia kronike?

A paraqitet përkeqësimi i gjendjes shëndetësore te leukemia kronike ngadalë shpejtë?

2. Leukemia kronike paraqitet kur ekzistojnë janë disa qeliza të papjekura, por tjerat qeliza janë normale dhe mund të kemi funksionim normal të tyre. Kjo do të thotë se gjendja shëndetësore keqësohet, por keqësimi paraqitet më ngadalë.

Cilat janë shkaktarët e leukemisë?

Shkaktarët e leukemisë

Kush e shkakton leukeminë?

Akoma nuk e kemi njohurinë e duhur se kush e shkakton leukeminë. Njerëzit të cilët diagnostikohen me leukemi kanë disa kromozome jonormale, por mund të themi se kromozomet nuk janë shkaktarë të leukemisë.

Përderisa leukemia nuk mund të parandalohet, mund të jetë e mundshme se disa gjëra në ambientin tuaj mund ta shkaktojnë zhvillimin e saj.

Çka ndodh nëse jeni duhanpirës? A zhvillohet leukemia?

A është e ndërlidhur leukemia me ekspozim ndaj rrezatimit dhe kimikateve?

P.sh., nëse jeni duhanpirës, ju jeni më të prirë për disa lloje të leukemisë sesa ata që nuk janë duhanpirës. Leukemia gjithashtu është e ndërlidhur me sasi të larta të ekspozimit të rrezatimeve, dhe disa kimikaleve të caktuara.

A e shkakton rrezatimi dhe kimioterapia leukeminë?

A ndërlidhet rrezatimi, kimioterapia dhe leukemia?

Disa lloje të kimioterapisë dhe terapisë me rrezatime të cilat shfrytëzohen për të trajtuar llojet e ndryshme të kancerit, në fakt mund ta shkaktojnë leukeminë.

Zhvillimi i leukemisë a varet nga barnat që përdoren gjatë kimioterapisë?

Mundësitë për ta zhvilluar leukeminë varen nga llojet e ilaçeve barnave të kimioterapisë që përdoren.

A është historia e shëndetit familjar faktor rreziku për leukemi? A trashëgohet Leukemia?

Historia e shëndetit familjar është gjithashtu faktor rreziku për leukemi. P.sh., nëse një binjak identik diagnostikohet me një lloj të caktuar të leukemisë, mundësitë janë 20 për qind që edhe binjaku tjetër të diagnostikohet brenda një viti me leukemi./Gazeta Shëndeti

Related posts