Çfarë është gripi i derrave dhe cilat janë shenjat e tij?

Gripi, i ashtuquajtur, i derrave (Swine Flu), është një sëmundje akute e rrugëve të frymëmarrjes, i shkaktuar nga viruse gripale të tipit A, që origjinën e kanë nga derrat.

Prof. Dr. Hamdi Ramadani
infektolog
Pandemia e Gripit A H1N1, i ashtuquajtur si gripi i derrave, është një sëmundje që në mënyrë mjaft të rrufeshme dhe shumë të shpejtë u bë problematika numër një në mbarë shëndetësinë botërore që në një mënyrë na intrigoi të gjithëve me pyetjet se çfarë në të vërtet është e tërë kjo situate? A është rreziku potencial për pandemi? A është e tëra kjo sa për t’u shitur vaksinat?
Ka filluar me lajmërimin e rastit të parë më 4 prill 2009 në Meksikë dhe deri më tani ka përfshirë pothuajse çdo vend në rruzullin tokësor, ku pa u futur në statistikat për vendet tjera nga të dhënat e fundit të ISHP-së, në vendin tonë kemi mbi 213 raste të lajmëruara si infeksion me virusin A(H1N1) dhe 10 raste që kanë përfunduar me vdekje.
Edhepse kemi të dhëna të mjaftueshme për këtë virus, me gjithë gjakftohtësinë e ekspertëve për të mos përhapur panik, deklaratat e OBSH-së për shkallën e alarmimit dhe poashtu mediat, kanë krijuar një konfuzion në lidhje me tërë këtë gjendje. Por duke parë situatën se si është zhvilluar në vendet e tjera (Meksikë) dhe në vendet e rajonit, si dhe nga shkalla e mortalitetit, mund të themi se gjendja është nën kontroll, edhepse rreziku është aktual pasi që askush nuk është i paprekshëm nga ky virus, qoftë i vaksinuar jo. Gripi i derrit po përsëritet, me mbi 110 raste në lëtë vit me konfirmim etiologjik dhe me të vdekur.
Gripi, i ashtuquajtur, i derrit (Swine Flu), është një sëmundje që atakon sistemin respirator dhe e shkakton virusi i tipit A (H1N1) që origjinën e ka nga derrat. Ky virus bën pjesë në klasën e ARN viruseve dhe i takon familjes së Orthomyxoviridae, që ka një madhësi ose diametër prej 80-200 nm.
Janë tre tipe ose lloje të këtyre viruseve që shkaktojnë gripin: A, B dhe C, ku zakonisht më i zakonshmi që është shkaktari më i shpeshtë i gripit ose influencës është tipi A, kjo është si pasoj e aftësisë unike që ka ky virus për të qëndruar jashtë radarit të imunitetit tek njerëzit nga ndërrimet e vazhdueshme kontinuale të strukturës së proteinave antigjenike (mutacioneve). Në vet llojin e virusit A ekzistojnë edhe subkategoritë e tipit A, ku ato dallohen në bazë të llojeve të antigjeneve në sipërfaqen membranore që janë: H – haemagglutinina dhe N – neuraminidaza.
Disa subkategori të virusit të tipit A janë: virus A(H1N1), virusi A(H3N2), Avian flu virus A (H5N1), Canin flu virus A(H3N8), Equine flu virus A(H7N7) ku këta dy të fundit manifestohen vetëm tek nikoqirët përkatës.
Si shfaqet?
Gripi i derrit është sëmundje që prek sistemin respirator të derrave shkaktuar nga virusi A(H1N1) që zakonisht i atakon derrat.
Edhepse thuhet në literaturë se infeksioni me virusin e gripit të derrit nuk ndodh, megjithatë infeksioni me këtë virus është i mundur dhe shpërhapja e këtij virusi pastaj nga njeriu i prekur me virus në njerëzit e tjerë është fakt që po dokumentohet dhe po ndodh realisht. Kësaj i ndihmon siç e dimë nga njohuritë paraprake se, virusi i gripit e ndërron formën ose strukturën antigjenike, kështu që, praktikisht jemi të pambrojtur sikurse që jemi edhe për gripin e zakonshëm sezonal (si pasojë e kësaj edhe vaksinimi nuk na krijon një mbrojtje të sigurt).
Shfaqja e gripit të derrit është menduar se bëhet (shpërhapet) në të njëjtën mënyrë sikurse edhe gripi sezonal me rrugë aerogjene (aerosole) nga kollitja dhe teshtitja e personave të sëmurë me virusin e gripit përmes ajrit. Te ky grip infeksioni mund të ndodh edhe me prekjen e objekteve të infektuara më këtë virus.
Simptomat te gripi i derrit janë pothuajse të njëjta ose shumë të ngjashme me ato të gripit të zakonshëm (sezonal). Sëmundja fillon një dy ditë që nga infeksioni me këtë virus d.m.th koha e inkubacionit është zakonisht dy ditë, por mund të shkojnë edhe deri në pesë ditë; simptomat mund të shfaqen përnjëherë dhe me tërë ekspresivitetin e tyre varësisht nga rastet te personat me një imunitet të ruajtur mund të jenë ose shfaqen me intensitet më të lehtë.
Simptomat e gripit të derrit janë:
* Temperatura, e cila pothuajse është çdo herë prezente me vlera mbi 39.4°C në 12 orët e para
* Ftohje (acarim)
* Dhimbje të kokës
* Dhimbje të muskujve
* Humbje të apetitit
* Molisje (lodhje ekstreme)
* Skuqje dhe djegie e syve
* Zënie dhe shkuarje hundësh
* Kollë e thatë
* Dhembje gryke (fyti)
* Te disa raste po lajmërohen edhe marramendja, vjellje dhe diarreja.
Simptomat akute të gripit janë shqetësuese për të sëmurin e atakuar nga virusi edhe në rastin më të lehtë, gjë që shpesh i shtyn të prekurit nga gripi që të lajmërohen te mjeku. Zakonisht të sëmurët përjetojnë një acarim të përnjëhershëm të sëmundjes me temperature të lartë (gjendje febrile, molisje, plogështi, kolla paroksizmike (konvulzive), dhimbje koke dhe dhembje të muskujve të tërë trupit që fillojnë 12-72 orët e para. Për shkak se virusi i gripit prek (infekton) mukozat ose epitelin respirator të hundës dhe sinusëve paranazal dhe tërë rrugët e frymëmarrjes deri në alveola do të na shfaqen simptomat dhe shenjat e rinitit, faringitit, laringitit, tracheobronkiti ose edhe pneumonia virale. Pacientët janë të lodhur, të molisur, me sy të përndezur dhe të njomë, me rrjedhje të kthjellët nga hunda, mund të ketë edhe dhimbje në vesh, dhimbje të grykës, humbje të zërit (shterim), dhimbje gjatë kollitjes së sforcuar. Dhembja e muskujve mund të jetë e gjeneralizuar dhe e ashpër që përshkruhet si “më janë këputur këmbët .. i tërë trupi”, dhimbja e kokës mund të jetë poashtu shumë e fortë dhe e shoqëruar me lëvizje retrobulbare të syve e shoqëruar me fotofobi, dhe në disa raste kemi edhe prezencën e marramendjes, të vjella dhe diarre. Me ekzaminim fizik vërejmë se kemi temperaturë të lartë që kalon edhe mbi 39°C gjatë ditës së parë ,veçanërisht te fëmijët. Fytyra zakonisht është e skuqur e përndezur (hiperemeke) me lëkurë të nxehtë dhe e njomë (e lagësht). Konjunktivat, membrana timpanike dhe flegrat e hundës po ashtu janë të inflamuara. Tek fëmijët mund të kemi prezent edhe Lymphadenitis.
Në rastet kur kemi vështirësi në frymëmarrje, poashtu gulçitje dhe kërcitje gjatë frymëmarrjes, tachikardi, tachipne dhe hypoxemi, na bën të kuptojmë se kemi komplikime me infeksione sekondare (komplikacione) që janë shkaqet e përfundimit me vdekje të këtyre rasteve.
Diagnostikimi
Hapi i parë në diagnostikimin e sëmundjes është anamneza, ku nga të dhënat që ne i marrim, na dërgojnë deri te një diagnostikim i shpejtë, kjo bëhet me qëllim që të përfitojmë në kohë. Mirëpo, duhet të jemi të vëmendshëm sepse simptomat e lartpërmendura janë të ngjashme edhe me sëmundjet, si, pneumonia, kështu që përveç anamnezës dhe ekzaminimit fizik bëhen :
* Teste virusologjike (strishoja nazofaringeale)
* grafia e mushkërive
* testet laboratorike
Deri te diagnoza virologjike arrihet me: mbjelljen e kulturave virale, detektimin e antigjeneve, detektimine ARN me anë të PCR (Real Time PCR) dhe analizave serologjike
Testet e shpejta për diagnostikimin e gripit të derrit janë: 
* Imunofluoreshenca me ç’ngjyroje të antitrupave DFA
* Metoda e RETCIFtm testit që na mundëson detektimin e virusit A H1N1 ndonjë tjetër virus në kohë që nuk kalon më shumë se tri orë. Testi është i thjeshtë, si material përdoret strishoja nga pacienti. Ekspertët që zbuluan këtë metodë thonë që testi është pothuajse 100 % i sigurt në kapjen, detektimin e viruseve të gjallë, në këtë rast virusit A H1N1.

 

Në rastet kur dyshojmë kemi komplikime, bëhen edhe analizat, si analizat biokimike, hemogrami dhe radiografia e mushkërive.

Related posts:

Frikësimi gjatë procedurës penale
Hendboll: FC Bayern me një trajner shqiptar
Specialistja më e re e Endokrinologjisë
Këto janë sëmundjet që vinë nga ajri i ndotur në Prishtinë
Nuk do ta besoni: Kaq i ka kushtuar Qeverisë mbledhja në Prevallë
Koronavirusi: 22 mjekë e infermierë fitojnë betejën ndaj COVID-19
Ja pse duhet të flini menjëherë pas punës!
Ja si t'i mbroni sytë e fëmijëve tuaj!
Ja kush ishte i pari që pohoi se lia e ujit bie vetëm një herë dhe nuk përsëritet!
Ja nga cili muaj do të zbatohet ligji për paga në sektorin publik
Betejat e Luftës Çlirimtare u shënuan me emrin dhe heroizmin e Dëshmorëve të Kombit. Sot kujtojmë rë...
Sot bëhen 12 vjet nga miratimi i Kushtetutës së Republikës së Kosovës. Kushtetuta është dokumenti më...
Qeveria i largon nga puna disa sekretarë të ministrive, i qet në listën tepricë
Mjeku shqiptar nga Kosova, shpëton nga vdekja fëmijën katërvjeçar gjerman
Nobel Prize Winner Insults All Doctors
Për sulmet fizike ndaj Mjekëve reagon Urdhri i Mjekëve të Shqipërisë
Studim: Njerëzit që u infektuan me koronavirus dhe u shëndetësuan do të vdesin 10 vjet më herët
Ku ndodhet Postrriba?
Jeta e heroit Ismet Asllani ishte e mbushur me vepra trimërie për Kosovën, kur më së shumti i duhesh...
Më në fund reagon Oda e Mjekëve ndaj sulmit të Dr.Bujar Gashi
Ja sa operacione u kryen për 24 orë në QKUK
Danimarka, Norvegjia dhe Estonia regjistrojnë rastet e para me koronavirus
Më 28 mars 1999, forcat policore dhe ushtarake serbe, pas rrethimit të mijëra civilëve të fshatit Iz...
Ligji për paga mbledh Këshillin Drejtues të SBASHK-ut
Mungesa barnave esenciale në QKMF në Kamenicë, problem në nivel Kosove
Skenarët e mundshëm, për t’u kthyer në normalitet
Të dashur miq, Sonte nga ora 21:30, jam i ftuar në emisionin “Pressing”, në T7, për të folur për zhv...
Ushqimi dhe të sëmurët me ulçerë
Britania kërkon Mjekë dhe Infermierë, lehtësohen procedurat
Austria ndihmon Kosovën me pajisje dhe artikuj mbrojtës
Gazetat vazhdojnë me urrejtje ndaj mjekëve duke plasuar edhe një lajm të rremë
Çka është Migrena? - Neurologjia
Njoftim lidhur me shërbimet konsullore në Ambasadën e Kosovës në Austri
Mbi 17 mijë kosovarë morën viza pune për Gjermani
Qytetarë të dashur! Ju lutemi ti përmbaheni rekomandimeve të Institutit Kombëtar dhe mos dilni në gr...
Dr.Gani Bajraktari: Të lumtë (bravo) Dr.Arbër Morina për futjen e kësaj metode për herë të parë në K...
VIS
Ja çfarë ndodh kur hamë Rukola!
Në Austri, me shqiptarët që strehuan shqiptarë gjatë pandemisë
Ja sa dënoheni nëse bëni sulm seksual
Duda Balje: do të doja të bëhesha Kirurge
Sa jetojnë qelizat?
Çfarë ndryshimesh në gji duhet të tërheqin vemendjen?
Hashim Thaçi: Çfarë krimi ka bërë UÇK-ja?
Ja sa është paga e Specialistit në Sarajevë!
Sindikatat paralajmërojnë pasoja nëse nuk dalin pagat në muajin dhjetor sipas Ligjit të ri
Dr.Baton Kelmendi: disa fakte në lidhje me spitalin Pediatriko-Kirurgjik
Hipnoza - Sabir Krasniqi
As raca dhe as klasa shoqërore nuk përcaktojnë inteligjencën tek foshnjat
Mjeku Shqiptar në SHBA, zbulon një bakter të rrezikshëm që vjen në rrugë të pazakontë (Foto)
A ka Qeveria në detyrë përgjigje, si do t’i mbjellin arat e tyre bujqit, kur ata nuk guxojne te dali...
Vermiform
Ndotja e ajrit po kërcënon shëndetin e popullatës!
Të jesh a të mos jesh mjek
Në ditën botërore të gruas shuhet një grua, një nënë dhe një mjeke
King Chulalingkorn Memorial Hospital Bangkok THAILAND
21 vjet më parë, aparati policor dhe ushtarak i Serbisë kreu një ndër krimet më të rënda kundër njer...
Pacientja e falenderon publikisht Kirurgun Dr.Enver Fekaj
Pse paraqitet dhimbja në pjesën e poshtme të abdomenit ose pelvikut?
Mjeku që operoi presidentin Thaçi me dedikim emocional për të
Ky është mjeku shqiptar që punoi 27 orë për të shpëtuar njerëz në aksidentin në Shkup
Ambasada e Kosovës me njoftim të rëndesishëm për bashkëatdhetarët në Zvicër
Një person vdes në QKUK, nuk lajmërohet askush për ta marr kufomën
Koronavirusi/ Mungojnë mjekët në Itali, qeveria merr vendimin urgjent
Deklaratë për media, pas takimeve të sotme (Drejtpërdrejt)
Is mechanical ventilation for Covid19 being overused!?
Ja se si shpif Gazeta Metro për mjekët rreth rastit të vdekjes së 6 vjeçarit
Ministria e Shëndetësisë: 17 raste të reja me COVID-19, shkon në 400 numri i të prekurve
Baraliu: Vendimi i kushtetueses për pagat të respektohet, të ndalen grevat
Spitalet Rajonale e mbingarkojnë QKUK-në me raste që kanë mundur të kryhen në ato Spitale
Kuvendi ia ka heq besimin! Qeveria e shkarkuar s’ka të drejtë në iniciativa ligjore! Raportet apo o...
Sa shumë kisha humbur në sakrificën time për jetët e të tjerëve
ABDUCENT
Dr. Cuculi: “Oda e Mjekëve të Kosovës kërkon para për workshopin që ne e ofruam falas”
Artistët e Berlinit i shndërrojnë ballkonet në një ekspozitë arti |Revista Monitor
Prishtinë, 6 prill 2020 Komunikatë nga Ministria e Shëndetësisë Sot me datë 06.04.2020 në Klinikën ...
1669 viktima dhe mbi 69 000 të prekur nga koronavirusi në mbarë botën
Ftohen të lindurit në vitin 2002 nga Prizreni që të vaksinohen sipas kalendarit të obliguar
Ministrja e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit, Hykmete Bajrami, e priti sot drejtoresh...
Vertigo Arteriosklerotike
Mjekët austriakë vazhdojnë ndihmën për fëmijët shqiptarë
Vëllezërit Shoshi prej Zvicra ndihmojnë fshatin e tyre në kohë pandemie
Prioriteti ynë: Kthimi në Kosovë i shtetasve tanë të ngujuar në Zvicër
Ja sa do ta ketë Kurti pagën nëse Kushtetuesja e lejon hyrjen në fuqi të Ligjit të pagave
Ulrike Lunaçek jep dorëheqje - Albinfo
VEZIKULË - Çka është Vezikula?
Sa forma të konstipacionit kemi?
ABLEFARI
BAT është duke punuar mbi një vaksinë të mundshme për COVID-19, përmes filialit të saj bio-teknologj...
Pata kënaqësinë të bisedoja me ambasadorët e Kosovës në Gjermani, Zvicër, Austri dhe Francë, të cilë...
Sa është i rrezikuar Kirurgu nga sëmundjet vdekjeprurëse gjatë punës së tij?
QKUK- Shskuk info updated their cover photo.
Sipërmarrës të suksesshëm në Zvicër, donatorë të KF "Llapi" në Kosovë
Pse shkelmojnë bebet në barkun e nënës?
Ministria e Shëndetësisë: 29 raste të reja me COVID-19, shkon në 18 numri i viktimave në vend
Zbulohet sozia e Edi Ramës, është një mjek neurolog nga Greqia
ABUDANT
Pas 12 ditë pritjeje, varroset në Kosovë M.R., i vdekur nga Covid 19 në Zvicër
Ministri Cakaj bisedon me ministren austriake për pandeminë dhe integrimin në BE
ABSTINENCË

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Next Post

Mungesa e vitaminës D shkakton Psoriazën

Mon Feb 11 , 2019
Mbi 7.5 milionë euro-amerikanë vuajnë nga psoriasis PSORIAZA ndryshe, e cila është një sëmundje kronike të sistemit imunitar që të dërgon në akumulimin e qelizave në sipërfaqen e lëkurës, që kruhen, të dhimbshme, të trasha, të kuqe, si arna apo luspa. Gjegjësisht, direkt na kushton kujdesit shëndetësor lidhur me psoriasis […]