Sat. Jun 25th, 2022
© Ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.

[ad_1]

Adaptuar nga: Dr. Valbonë Blaku, Specialiste e Mjekësisë Familjare staf në Olive Medical Laboratory

Acidi
5-hidroksilindolacetik (5-HIAA) është produkti kryesor i prishjes (metabolitit)
i serotoninës, një substancë kimike (neurotransmetuese) që transmeton mesazhe
midis qelizave nervore. Ky test mat sasinë e 5-HIAA në urinë ose gjak .
Serotonina prodhohet sipas nevojës së sistemit nervor, kryesisht trurit, por
edhe qelizave speciale në tubat bronkial (mushkëri) dhe traktin
gastrointestinal (GI). 

Ndihmon në transmetimin e impulseve nervore dhe shtrëngimin e
enëve të gjakut, merr pjesë në ciklin zgjim-gjumë dhe ndikon në gjendjen
shpirtërore. Pasi të përdoret nga trupi, serotonina është zbërthyer në mëlçi,
dhe metabolitët e tij, përfshirë 5-HIAA, eliminohen në urine .

Zakonisht, vetëm sasi të vogla të 5-HIAA janë të pranishme në
urinë. Sasi të mëdha të serotoninës dhe 5-HIAA mund të prodhohen, megjithatë,
nga disa tumore karcinoide. Tumoret karcinoidë janë masa neuroendokrine jo
kanceroze ose kanceroze në rritje të ngadaltë që mund të formohen në traktin
GI, veçanërisht në appendix , dhe në mushkëri. Rreth 2 nga çdo 3 tumore
kancerogjene gjenden në traktin GI me pjesën më të madhe që ndodhin në
mushkëri, megjithëse ato mund të ndikojnë edhe në organet e tjera .

Shumë më shumë nga këto tumore mund të ekzistojnë , por
shumica mbeten të vogla dhe s’ shkaktojnë simptoma . Kur tumoret karcinoid
zbulohen te pacientët asimptomatikë gjatë procedurave kirurgjikale të kryera
për arsye të tjera, ato quhen tumore “incidentale”. Një përqindje e
vogël e këtyre tumoreve eventualisht mund të rriten mjaftueshëm të mëdha për të
shkaktuar bllokime në zorrët ose tubat bronkial të mushkërive .

Rreth 10% e tumoreve karcinoide, kryesisht ato që gjenden në
traktin GI që prekin mëlçinë , do të prodhojnë mjaftueshëm serotonin për të
shkaktuar simptoma, siç janë skuqja e fytyrës, diarreja, një rrahje e shpejtë e
zemrës dhe wizingu , të cilat quhen sindromi karcinoid . Serotonina që shkakton
sindromën carcinoid mund të lëshohet vazhdimisht ose intermittently dhe mund të
çojë në sasi të konsiderueshme të rritur të 5-HIAA në gjak dhe urinë. Si
përdoret testi? Testi i acidit 5-hidroksilindolacetik (5-HIAA) përdoret për të
ndihmuar në diagnostikimin dhe monitorimin e tumoreve kancerogjene.

Mund të porositet vetë ose së bashku me një nivel serotoninik
gjaku dhe / ose kromogranin A Kur porosiset testi ?-Ky test porositet kryesisht
kur keni shenja dhe simptoma që sugjerojnë një tumor karcinoid.Disa shenja
përfshijnë:Skuqja e fytyrës dhe qafës (shfaqja e ngjyrës së kuqe të thellë,
zakonisht me fillimin e papandehur), Diarre, dhembje barku, nauze, të vjella ,
rrahjeve te shpejta te zemrës, kollitja,wizingu ,vështirësia në frymëmarrje.

Ky test gjithashtu mund të porositet në interval kur
monitorohet efektiviteti i tretmanit për një tumor karcinoid . Qfarë do të
thotë rezultati i testit?-Një nivel i rritur ndjeshëm i 5-HIAA kur keni
simptoma të sindromës karcinoide është sugjeruese, por jo edhe diagnostikuese e
një tumori kancerogjen. Për të diagnostikuar gjendjen, vetë tumori nevojitet të
jetë i vendosur, biopsizuar dhe ekzaminuar nga një patolog.

Mjeku juaj i kujdesit shëndetësor shpesh do të ndjekë një
rezultat jo normal të testit me një urdhër për një skanim të imazhit për të
ndihmuar në gjetjen e ndonjë tumori (s) që mund të jetë i pranishëm.Mund të
keni ende një tumor kancerogjen edhe Në rast se niveli juaj 5-HIAA është normal.
Disa tumore karcinoide s’ prodhojnë serotonin ose vetëm e prodhojnë atë me
ndërprerje.Në rast se s’ keni simptoma dhe nivele normale të 5-HIAA, s’ ka të
ngjarë të keni një tumor karcinoid që prodhon serotonin.

Në rast se jeni duke u monitoruar pas tretmanit për tumorin
karcinoid, nivelet në ulje të 5-HIAA tregojnë një përgjigje ndaj tretmanit,
kurse nivelet e rritura ose të rritjes tregojnë se trajtimi s’ ka qenë i
suksesshëm. Ngrënia e ushqimeve të caktuara që përmbajnë serotonin mund të
rrisë nivelin e 5-HIAA. Këto ushqime përfshijnë:Djathrat, Bananet , Ananasi ,
Kivi, Kumbulla, Domate, Patëllxhan ,Avocados.

Testin mund ta realizoni më së miri ku tjetër
përpos në OML

[ad_2]

You cannot copy content of this page