Sun. May 22nd, 2022
© Ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.
Kromozomet , Kromozomi

Kromozomet dhe ndërtimi i tyre


Kromozomet janë bartësit kryesor të vetive trashëguese te organizmat e gjallë.

Kromozomet janë të ndërtuar nga dy kromatide të cilat në fillim të ndarjes janë afër njëra tjetrës, ndërsa më vonë largohen. 

Centromeri e ndan kromozomin në dy krahë dhe pjesët e fundit të kromozomit janë telomeret.

Kromozomet, të cilat përbëhen kryesisht nga ADN-ja, janë të dukshme vetëm gjatë ndarjes së qelizës.

Njerëzit kanë 46 kromozome, ose për të qenë të saktë, 23 çifte kromozomesh sepse ata janë në çifte: një çift i kromozomeve seksualë – të quajtur X dhe X për femrën, X dhe Y për mashkullin – si dhe 22 çifte kromozomesh jo seksuale, me
numrat nga 1 deri në 22.

Kromozomet janë komponentat më komplekse funksionale të bërthamës, sepse ato përmbajnë vetitë trasheguese – gjenet, të cilat me aktivitetin e vet veprojnë mbi proceset metabolike dhe morfogjenetike në qeliza.

Koromozomet janë komponenta të përhershme dhe të obligueshme të bërthamave morfologjikisht të diferencuara.

200px Chromosome.svg
Pamje e një kromozomi


Kromatina paraqet formën ndërfazore të kromozomeve ose kromozomeve në gjendje të despiralizuar. Ato janë struktura të cilat e ruajnë individualitetin e vet gjatë ndarjes qelizore. Meqë janë të afta për vetreplikim (vetdyfishim) dhe gjatë ndarjes qelizore të ndahen në mënyrë të rregullt, bëjnë të mundshme ruajtjen e kontinuitetit të tyre nga njëra qelizë në tjetrën, e me atë edhe bartjen e vetive trashëguese prej njërës në gjeneratën tjetër të organizmave.

Emri kromozom është në lidhje me aftësitë për ngjyrosje me ngjyra të caktuara (nga fjalet greke, hroma-ngjyre dhe soma-trup).

Kromozomet e ngjyrosura më se miri mund të shikohen gjatë kohës së ndarjes bërthamore edhe atë në metafazë kur kemi kromozome përfundimisht të formuara apo morfologjikisht  të diferencuara.Njeri kromozom është më i gjatë se tjetri dhe i mungon njëri krah.

 

Shih edhe:

Cili është funksioni kryesor i kromozomeve dhe gjeneve?

Sa kromozome kanë bakteriet?

Sa kromozome i ka Shimpanza ?

Sa kromozome i ka Duhani ?

 

 

AFD31226 09E0 43D4 A12D E34135353B8C

 

Leave a Reply