Libri i ri analizon ndikimin që ka krimi i organizuar te separatizmi


Krimi i organizuar s’ është thjesht një simptomë e konflikteve separatiste, por një agjent aktiv, thotë për BIRN Danilo Mandiç, akademik në Universitetin e Harvardit.

 

Nga mallrat e kontrabanduara në një treg të hapur në Gjeorgji deri te gangsterët e paguar në Kosovë, një libër i ri nga një akademik i Harvardit argumenton duke mos qenë thjesht një nënprodukt i një konflikti, krimi i organizuar ka ndihmuar në përcaktimin e rrjedhës së betejave separatiste kudo në botë.

Në “Gangsterë dhe shtetarë të tjerë”, që pritet të dalë në dhjetor, pedagogu i sociologjisë në Harvard dhe studiuesi post-doktoraturë Danilo Mandiç argumenton se separatistët dhe shtetet që përpiqen t’i shkatërrojnë ata, kërkojnë secili “të “instrumentalizojnë” mafiet për të ndikuar në rrjedhën e një konflikti.

Duke analizuar lëvizjet separatiste në 16 vende në Ballkan, Europën Lindore, Lindjen e Mesme dhe Afrikën Perëndimore, Mandiç sfidon mendimin e përgjithshëm konvencional që priret të “minimizojë rëndësinë e krimit të organizuar”.

Në Kosovë, shprehet ai, “mafiet” luftuan në të dyja anët e luftës së viteve 1998-1999, dhe bandat e krimit të organizuar sot kanë një interes të madh për t’i mbajtur të diskutuara kufijtë e shtetit më të ri të Europës.

“Gjetjet kryesore mund të përmblidhen në dy fjalë”, tha Mandiç për BIRN. “Mafiet kanë rëndësi.”

Kontrabandë mallrash dhe ndërtimi i paqes

Duke krahasuar rajonin e ndarë të Osetisë së Jugut në Gjeorgjinë  ish-sovjetike dhe Kosovën, ish-provincën e Serbisë, 34-vjeçari Mandiç argumenton në librin e tij se krimi i organizuar ka ndikuar në rrjedhën e secilit konflikt.

Në Osetinë e Jugut, e cila luftoi për të refuzuar sundimin nga Tbilisi me rënien e Bashkimit Sovjetik në fillim të viteve 1990, Mandiç nënvizon rëndësinë e një tregu të hapur që merret me mallra të kontrabanduara dhe të vjedhura.

Tregu, në një pjesë toke midis Osetisë së Jugut dhe Gjeorgjisë, filloi të zhvillohej në mesin e viteve 1990 si një pikë tregtare informale kryesisht midis gjeorgjianëve dhe banorëve të  Osetisë së Jugut, duke lehtësuar kontrabandën e dhjetëra miliarda dollarëve mallra në tregun gjeorgjian çdo vit.

Tregu, tha Mandiç, “shkelte të gjithë sovranitetin dhe ligjet e Gjeorgjisë”, por gjithashtu i dha mundësinë gjeorgjianëve të thjeshtë dhe banorëve të Osetisë së Jugut të takoheshin dhe të rindërtonin marrëdhëniet e tyre pas viteve të luftës.

“Ai bëri më shumë për ndërtimin e paqes dhe për bashkëpunimin ndëretnik sesa qe në gjendje të bënte komuniteti ndërkombëtar dhe vetë Gjeorgjia dhe Osetia e Jugut në mënyrë të pavarur”, tha Mandiç.

Gjeorgjia, nën drejtimin e presidentit të atëhershëm pro-perëndimor Mikheil Sakashvili e mbylli tregun në vitin 2004, duke u përpjekur të ndërpriste të ndërpriste të ardhurat për lidershipin separatist të sponsorizuar nga rusët në Osetinë e Jugut dhe duke u përpjekur ta kthente opinionin publik kundër tij. Operacioni solli pikërisht të kundërtën e kësaj dhe ndihmoi në përkeqësimin ende më tej të marrëdhënieve. Në vitin 2008 shpërtheu përsëri lufta.

Mafia përballë mafies

Në Kosovë, Mandiç, i cili lindi dhe u rrit në Beograd, përshkruan një konflikt në fund të viteve 1990 midis “mafies me uniformë” dhe “mafies rebele”.

E para ishte në anën serbe – bosë mafiozë, kontrabandistë, të burgosur dhe kriminelë të punësuar nga Beogradi si paraushtarakë për të kryer “punën e pistë” në përpjekje për të shtypur një kryengritje guerile etnike shqiptare në provincën e atëhershme jugore të vendit.

Në anën tjetër ishte Ushtria guerile Çlirimtare e Kosovës, UÇK, të colën Mandiç e përshkruan si “një mafie të vogël rebele, tepër etnocentrike, me ankesa shumë të forta nacionaliste, me ambicie për të ndryshuar rrjedhën ekzistuese të lëvizjes separatiste kosovare të mishëruar te Ibrahim Rugova ”, arkitekti i një dekade të tërë rezistence pasive shqiptare të Kosovës ndaj shtypjes serbe që nga fundi i viteve 1980.

“UÇK-ja fillestare dukshëm mbështetej jo vetëm te narkotrafiku, por edhe te kontrabanda e armëve”, tha Mandiç, aktivitete që i lejuan guerilët ta zëvendësonin Rugovën në timonin e makinës drejt pavarësisë së Kosovës.

Kjo qasje midis lëvizjeve separatiste dhe krimit të organizuar jo domosdoshmërish i delegjitimizon ato lëvizje, theksoi Mandiç.

“Fakti që shumë lëvizje separatiste i arritën qëllimet e tyre në partneritet me grupe të organizuara kriminale s’ i atribuon apo diskrediton ankesat e separtistëve”, tha ai.

“Dua të them se mafiet kanë rëndë dhe gjithashtu, si për habi, efekti i tyre shpesh s’ është domosdoshmërish për shpërbërje, paqëndrueshmëri dhe kaos. Është shumë e rëndësishme të merren në konsideratë efektet që mafiet mund të kenë në një kontekst separatist.”

Interesa të mëdha në vazhdimin e konfliktit

Para luftës në Kosovë 1998-1999, krimi i organizuar luajti një rol të rëndësishëm diku tjetër në ish-Jugosllavi në luftërat në gjysmën e parë të dekadës në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe Kroaci, ku forcat armike dihet se kanë shkëmbyer armë me njëra-tjetrën, një tregti që ndihmoi në vazhdimin e luftës.

“Kur vjen fjala tek kontrabanda e armëve, ka shumë punë në masën në të cilën u zgjat lufta, u zgjat në mënyrë aktive dhe dhuna futet në një lloj rruge qorre nga skema të ndryshme kontrabande të forcave kroate, boshnjake dhe serbe që shkëmbenin armë me njëri-tjetrin”, tha Mandiç.

Trende të ngjashme mund të shihen sot në Kosovë, tha ai, ku bandat e krimit të organizuar në secilën anë të përçarjes etnike serbo-shqiptare bashkëpunojnë për të shfrytëzuar, sidomos, statusin e mjegullt të një xhepi të vogël me shumicë serbe në veri dhe refuzimin e Serbisë për ta njohur Kosovën si shtet i pavarur.

Kufijtë e kontestuar ofrojnë terren pjellor për grupet e krimit të organizuar, të cilët nga ana e tyre kanë interesa të mëdha në zgjatjen e këtij konflikti.

“Konflikti i ngrirë s’ është diçka e keqe për të gjithë”, theksoi Mandiç. “Ka një lloj interesi dhe nxitje të vazhdueshme, disa njerëz e quajnë këtë “një nxitje perverse”… për të ruajtur status quo-në e të ashtuquajturit konflikt i ngrirë.”

“Është e habitshme që disa grupe të caktuara interesi, përkatësisht mafia, kanë një interes të madh që kufijtë të kontestohen, posa Po qe se kjo ndodh ata kanë më shumë fitime në krahasim me Po qe se ata rregullohen, qoftë edhe Po qe se rregullohen keq.” / Ballkan Insight 



Related posts:

Buxheti, kusht për ngritjen e kapaciteteve të FSK-së
Qytetari plaçkitet në Stacionin e Autobusëve në Prishtinë, thotë se Policia s' i doli në ndihmë
Parkingu i ri në Dardani të Prishtinës, puseta ekziston por uji prapë mblidhet
Këshilltari për siguri kombëtare shërohet nga coronavirusi
VIDEO – Shpërthen gypi i ujit në një rrugë në Prizren, shkakton vërshime
Mund të bëjmë koalicion me BDI-në, ose me Aleancën për Shqiptarët dhe Alternativën
Të paktën 25 të vdekur dhe më shumë se 2,500 të plagosur nga shpërthimi në Bejrut
608 kosovarë me COVID-19 kanë hyrë në Gjermani
Tërheqja e parave të Trustit dhe ndihma për bizneset, në pritje të një ligji të ri
Osmani padinë dhe kërcënimet ndaj përfaqësueses së OJQ-së 'Pishtarët' e quan kanosje të lirisë së sh...
Skender Hyseni në ShBA, bisedon në telefon me Richard Grenellin
Kemi shfuqizuar Udhëzimin Administrativ për ta rregulluar sektorin farmaceutik
Vjosa Osmani zhvillon bisedë telefonike me homologun nga Turqia
Fajde edhe në kohë pandemie, dy të arrestuar në Gjilan
Pëlcitja e bombolës në Pulmologji, flet mjeku kujdestar
Doktori shqiptar nga Turqia: MSh-së në Kosovë 'i ka humbë rruga në oborr'
Skender Hyseni bisedon me Grenellin, flasin për dialogun
Oda e Farmacistëve kundër Zemajt për shfuqizimin e UA për çmimin e barnave
Pentagoni testoi me sukses një raketë interkontinentale
Nga 4.000 të karantinuarit, 93% vijnë nga vendet ballkanike
Inspektoriati Shëndetësor nis hetimet për vdekjen e 7 vjeçares në një klinikë private në Prishtinë
Të premten mblidhet Kuvendi, shqyrtohet Projektligji për COVID-19
Momenti i shpërthimeve të fuqishme në Bejrut
Situata ka dalë jashtë kontrollit
Shpërthim i madh në kryeqytetin libanez Bejrut
Ismaili e quan Zemajn "partner të krimit" pas shfuqizimit të rregullativës për çmimoren e barnave
Nga nesër mot me shi
E rrahu kunati, burri polic e kap për fyti dhe e dëbon gruan nga shtëpia
Bosnja, Kroacia dhe Serbia raportojnë për qindra raste të reja me COVID-19
Ndalohet qarkullimi i automjeteve motorike në rrugën 'Galip Badivuku' në Vushtrri
Konstituohet Kuvendi, nisin bisedimet për Qeverinë e re të Maqedonisë së Veriut
Lutfi Haziri njofton për një vdekje nga COVID-19 në Gjilan
Muzeu i Kosovës pasurohet me “Veshjen e Rrafshit të Dukagjinit” të para 6 dekadave
Vota e deputetit të dënuar me burg formoi e rrëzoi qeveri
Paraburgim për dy malishevasit të dyshuar se tentuan ta vrasin kushëririn
225 raste të reja me COVID-19
Këto janë komunat e prekura nga rastet e reja sot me COVID-19
Deputeti Veton Berisha reagon në lidhje me pllakën përkujtimore pa Elizabeta Hasanin
Kamenica shton hapësirat për tretman të pacientëve me COVID-19
Trupi i të vdekurit nga COVID-19 pret 11 orë në Klinikën e Pulmologjisë
I vdekuri nga COVID-19, për 11 orë i shtrirë në Klinikën e Pulmologjisë
Vetëm në rajon të Gjilanit shqiptohen 165 fletëparaqitje për mosrespektim të masave kundër COVID-19
Detaje se si babë e bir sulmuan policët në Mitrovicë për veturën e parkuar
Në 24 orët e fundit 201 të shëruar nga COVID-19
13 të vdekur nga COVID-19 brenda 24 orëve në Kosovë
Ministria e Ekonomisë tregon arsyet e shkarkimit të bordeve të Ndërmarrjeve Publike
Në kujtim të Elizabeta Hasanit
Ministria e Arsimit gjuan topin tek komunat për kontrollin dhe mbylljen e çerdheve private
Rriten çmimet e prodhimeve bujqësore
Kryetarja e KQZ-së raporton në Komisionin për Legjislacion
Agjencia Kundër Korrupsion planifikon strategji të re për kontrollin e pasurisë së deklaruar
Të mbijetuarit e COVID-19 paraqesin rritje të shkallës së çrregullimeve psikiatrike
Kontrolle të shtuara të policisë në Prizren për parandalimin e COVID-19
Anti-Korrupsioni thotë se s' kanë pranuar kërkesë në rastin e kandidatit për rektor, Zenun Halili
Zyrtari i Komunës së Lipjanit bëhet kryesues i bordit të KRU "Prishtina"
Adriana Matoshi zgjedhet aktorja më e mirë e festivalit ‘Fantaspoa’ në Brazil
Gjykata lëshon urdhër-arrest ndaj deputetit kosovar për ta çuar në burg
Driton Selmanaj infektohet me COVID-19
Agjensia Kundër Korrupsion planifikon strategji të re për kontrollin e pasurisë së deklaruar
Ish-anëtari i bordit të Postës bëhet drejtues i Bordit të KEK-ut
16 pacientë me COVID-19 në gjendje të rëndë në Spitalin e Pejës
Gjykata e Apelit ende s' ka vendosur për ministren e dënuar nga Gjykata Themelore
Dilemat për kthim në shkolla në kohë të COVID-19
Dorëzohet donacioni me 30 ventilatorë nga Bashkimi Europian
Drejtori i Akademisë së Drejtësisë raporton para Komisionit për Legjislacion
I dyshuari në Suharekë godet me traktor një grua
Grumbuj njerëzish tek objekti i regjistrimit të veturave
Qeveria Hoti shkarkon bordet e emëruara nga Qeveria Kurti
Mitrovicasi arrestohet për rrahje të fëmijëve
600 euro dënim për të akuzuarin se mbajti pushkë gjuetie pa leje
Pesë të arrestuar në rajonin e Mitrovicës pasi s' respektuan masat mbrojtëse
Tre pacientë në intubim po trajtohen në Spitalin e COVID-19 në Vushtrri
I dehuri në Mitrovicë arrestohet për prishje të qetësisë publike
I infektuari me COVID-19 then izolimin në Podujevë
Sekuestrohen 370 kilogramë duhan brenda një shtëpie në Ferizaj
Digjet shtëpia në Lipjan shkaku i kabllos
Mbi 9 mijë të infektuar me koronavirus në Kosovë
A do të jenë shqiptarët e Luginës pjesë e qeverisë së re të Serbisë?
Kreu i OBSH-së me paralajmërime të zymta për vaksinën ndaj COVID-19
Gjithkush ka të drejtë të infektohet
Ish-mbreti i Spanjës largohet nga vendi
Zyrtari serb i Kroacisë do të marrë pjesë në festimet e “Stuhisë”
Aeroporti i Vjenës ulë çmimin e testit të Covid 19
TikTok do të ndalohet në ShBA Po qe se s' shitet deri më 15 shtator
Testet e antitrupave tregojnë se 2.5% e italianëve janë infektuar me coronavirus
Uji i vaditjes fut në konflikt banorët e Martaneshit me kompanitë e HEC-eve
Ministria e Financave shpall konkurs për Drejtor të Përgjithshëm të Doganës
Mbi një mijë gjoba për mosrespektim të masave kundër pandemisë
Parku i qytetit në Prizren i mbushur plotë me qytetarë
Leart Paqarada tregon për KALLXO.com se pse e la Sandhausenin për St.Paulin
Leart Paqarada tregon për KALLXO.com arsyen se përse iu bashkua St. Paulit
Ambasada është shtëpia e gjithë mërgatës së Republikës së Maqedonisë së Veriut në Zvicër
Gjyqtarja e Apelit Shkodër, Lindita Hoxha, përballet me probleme për pasurinë
Nesër s' do të punojë tregu
Rreshteri i policisë që dyshohet se e rrahu babanë, lihet i lirë
Shkolla e harruar e Muzikës dhe Baletit
Roli i ShBA-së i pazëvendësueshmëm në dialog
Inaugurohet ura e re në Gjenovë, pas rrëzimit që shkaktoi dhjetëra viktima
Aksident, vetura për pak sa s' fluturon nga ura në fshatin Komoran
Konfirmimi për shërim nga COVID-19, me anë të telefonit

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Next Post

Mbledhja e Qeverisë, diskutohet për shtesa mujore për personelin shëndetësor

Wed Jul 29 , 2020
Në mbledhjen e rradhës të Qeverisë që do të fillojë në ora 11:00 do të diskutohen gjithsej 11 pika, sipas rendit të ditës. Një ndër pikat që do të diskutohet është edhe shqyrtimi i propizm-vendimit për aprovimin e shtesave mujore për personalin shëndetësor për angazhim shtesë për muajin korrik dhe […]