Një shikim mbi përparimin e pandemisë nga Covid-19

Nga Alban Ylli

Per te pasur nje kendveshtrim me te plote mbi ate cka po ndodh me qarkullimin e virusit SARS –CoV-2 sot ne Shqiperi, ndihmon zgjerimi i analizes ne prirjen e epidemise ne vende te ndryshme. Kemi perdorur te dhenat e peditesuara nga Qendra Europiane e Kontrollit te Semundjeve (ECDC), nje institucion i Bashkimit Europian.

Kurbat e epidemise mund te ndahen ne disa kategori lidhur me fillimin e qarkullimit intensiv te virusit dhe strategjive te kontrollit. Megjithate, te gjitha vendet, me perjashtim te Kines dhe Korese se Jugut, kane te perbashket faktin se askund nuk verehet renie e qendrueshme e rasteve ditore te konfirmuara.

Ne disa vende rastet rriten ne menyre eksponenciale, megjithese kohezgjatja e qarkullimit nga data e rastit 0 mund te jete shume e ndryshme. Ne keto vende masat drastike jane ndemarre me vone dhe/ose qarkullimi intensiv ka filluar me vone. Ne kete kategori perfshihen SHBA, Suedia, UK, Rusia, Turqia, Izraeli, India, Brazili apo Algjeria. Danimarka, pas nje rritje te shpejte ne gjysmen e pare te marsit perjetoi nje ulje, por serish prej dy javesh eshte ne rritje eksponenciale. Edhe Franca, Kandaja e Portugalia paten numrin me te larte te rasteve ditore te raportuara ne 30 mars, megjithese prirja nuk eshte ndjekut ne 1 prill.

Ne nje kategori vendesh verehet qe pas nje rritje masive te rasteve permes nje kurbe eksponenciale, duket se ka filluar frenimi. Keto vende kane perjetuar nivele shume te larta te incidences dhe te vdekshmerise. Ne disa nga keto vende frenimi ka disa disa dite qe ka filluar. Nuk ka rritje te rasteve nga dita ne dite. Tipike ne kete kategori jane Italia ku verehet nje ulje e paqendrueshme dhe Spanja ku ka ka frenim. Vende te tjera me tipare te ngjashme jane Hollanda, Belgjika, Zvicra, Austria. Ketu mund te futen edhe vende te tilla si Indonezia, Malajzia, Filipinet, Australia apo Hong Kongu ne Lindjen e Largme

Gjermania, pas nje prirje rritje te paqendrueshme dhe arritjes se nje numri maksimal rastesh, para disa ditesh, eshte rikthyer serish ne rritje dy ditet e fundit. Norvegjia gjithashtu.

Nje grup i madh vendesh kryesisht ne Europen Lindore, perfshi vendin tone, nuk e kane perjetuar rritjen e madhe te rasteve te verejtur ne Europen Perendimore apo gjetke. Pergjithesisht rastet e para ne keto vende jane konfirmuar me vone (2-4 jave me vone). Ne disa nga prej tyre vijon te verehet rritje me luhatje; Rumania, Polonia, Maqedonie, Serbia, Bosnja-Hercegovina, Bullgaria etj. Geqia pas nje rritje te shpejte ne javen e dyte te marsit, shenoi renie te perkoheshme, por rastet po rriten serish ne menyre te qendrueshme. Ne Kroaci rastet u rriten me kater here brenda nje dite ne 22 mars, por me tej kane qendruar ne kete nivel. Ne vendin tone rastet filluan te rriten per 5 dite rresht ne menyre eksponenciale ne 21 mars, U pergjysmuan menjehere ne 26 mars, por vijojne te rriten ne menyre jo te qendrueshme

Kina dhe Korea pas perjetimit te kurbave te plota epidemike, prej disa javesh vijijne te raportojne nje numer relativisht te ulet rastesh (i shoqeruar me numer te rendesishem vdekjesh), prej disa javesh.

Megjithese disa shenja te sjelljes se epidemise nga Covid 19 ne vende te ndryshme mund te duken inkurajuese, duhet parasysh se:

Pandemia nuk ka pamjen e nje vale qe ulet dhe ngrihet ne te njejten kohe ne te gjitha vendet e botes. Ajo e shpreh potencialin e saj ne vende te ndryshme ne varesi te kohes qe i eshte dashur virusit te krijoje nje rezervuar qarkullimi te qendrueshem ne popullata te ndryshme, para se kaloje ne qarkullim intensiv. Masat e distancimit social apo fizik jane nje element shume i rendesishm qe me siguri po ndikon ne frenimin e epidemise ne shume vende ku ato jane marre heret ne kohe. Megjithate, duket se kurbat e epidemise po mbahen deri diku ‘te shtypura’ dhe vlerat e R0 relativisht te uleta, nderkohe qe virusi ende nuk e ka shprehur potencialin e vet.

Duke ruajtur potencialin e vet, qarkullimi i virusit mund te jete duke u sjelle si nje suste e shtypur nen efektin e masave drastike te distancimit social. Nese keto masa do te lehtesoheshin para kohe, pa u zevendesur me nje qasje re re, me siguri virusi do te fillonte shpejt te qarkullonte ne menyre intensive me gjithe pasojat perkatese.

Me afrimin e veres dhe ndryshimin e kushteve te motit, potenciali i sustes per te shperthyer serish, do te zvogelohej shume, por eshte ende shpejt per te perfituar nga kjo.

Nderkohe qe distancimi po funksionon, virusi vijon te replikohet ne individet e infektuar dhe te qarkulloje ne shkalle te reduktuar ne komunitet apo ne familje. Do te duhen disa jave qe zinxhiri i trasmetimit te nderpritet ne menyre te qendrueshme. Do te duhej te observonim renie te qendrueshme per rreth dy jave para se te rekomandohej hapja graduale e shoqerise dhe kthimi ne normalitet.

Organizata Boterore e Shendetesise rekomandon qe nderkohe qe situate mbahet nen kontroll permes masave drastike mbi gjithe shoqerine, eshte e nevojshme te rriten pergatitjet dhe kapacitetet, per t’i zevendesuar ato gradualisht me pershkallezim te masave specifike te shendetit publik ne komunitet.

Se fundi, faktet tregojne qe virusi SARS-Cov19 do te vijoje te qarkulloje dhe shkaktoje deme shendetesore ne shkalle me te ulet edhe kur vemendja e shoqerise te jete larguar prej tij. Masat do te duhet te vijojne edhe ne kujdesin spitalor.

(Visited 1 times, 1 visits today)

Related posts:

Ambasadorja Breca: "Karantinën do ta vuajë rëndë ekonomia e Kosovës"
Shqiptarja garon për mandatin e saj të tretë si deputete në Kroaci
Tigri vret kujdestaren e kafshëve në kopshtin zoologjik të Cyrihut
Sa kosovarë erdhën në Kosovë pas hapjes së aeroportit “Adem Jashari?
Situatë dramatike me COVID-19, qeveria mbledh nesër dejtuesit e shëndetësisë
Egjipti rinis fluturimet ndërkombëtare, rifillon sezoni turistik
KSHZ bën thirrje që të respektohen masat e marra nga Qeveria e Zvicrës
Olluri: Refreni 'sëmundje shoqëruese' po e trimëron popullatën për mosrespektimin e masave
Diplomuan nxënësit e Shkollës Shqipe të mësimit plotësues në kantonin e Cyrihut
Rekord i zi në Kosovë, për një ditë vdesin 6 persona të prekur me COVID-19
Studiuesi shqiptar në Australi: Beteja me Covid s' ka mbaruar
Humb betejën me COVID-19, vdes një 38 vjeçar në QKUK
Kosovarët paguanin 5000 euro për testet false të shtetësisë: Banda para gjyqit
“Dardania” nga Winterthuri, e para në festivalin virtual “Anadrini Folk 2020”
Dita e Pavarësisë së SHBA-së, festë edhe për shqiptarët
A mund të prekemi dy herë nga virusi SARS Cov-2?
Syla: Situata është alarmante, 20 përqind e punëtorëve shëndetësorë janë të infektuar me Covid-19
Ambasada e Kosovës në Gjermani ka një njoftim për qytetarët e saj
Britania largon masën e izolimit për 50 vende me ‘rrezik të ulët’
Këtë vit shumë shqiptarë s' do të mund t’i bëjnë pushimet në Kosovë
herët a vonë në jetën e Prof. Omer Xhemalit
Pandemia po ndikon edhe tek të diplomuarit në shkolla të mesme
Diaspora thyen rekord me paratë e dërguara në Kosovë gjatë pandemisë
Gjermania rrit pagën minimale - Albinfo
Ilaçi më i shtrenjtë në botë
Britani: Nxënësit detyrohen të kthehen shkolla në shtator
trajtimi i pacientëve me COVID-19, ju kushtoi spitaleve universitare 356 milion CHF
Zvicra autorizon përdorimin e antiviralit ‘Remdesivir’ pa prova terapeutike
Dublin, udhëtim në histori me Epic, muzeu multimedial i emigracionit     |Revista Monitor
Kosova diasporës: Kujdes kur kaloni nëpër Serbi
Njoftimi nga Ambasada: Kush mund të hyjë në Austri
Arrestohet kosovari 30 vjeçar që po punonte në të zezë
Regjisorja shqiptare në Rumani fitoi trofeun në Galanë e Çmimeve “Gopo”
Tekste falas për mësimin e gjuhës shqipe në Diasporë
Dënime të ashpra për ata që hyjnë në Austri pa teste nga Ballkani Perëndimor
Zvicra rrit çmimin e benzinës dhe naftës 3.7 centë për litër
Rritet përsëri numri i të infektuarëve në Austri
Klubet e natës, vatra të infeksionit në Zvicër
Shumë kompani gjigante, po largojnë me mijëra punëtor nga puna
Blerjet online, zgjidhja e vetme për ‘shoping’ gjatë pandemisë
Ministri Likaj priti përfaqësues së qendrës së botimeve për diasporën
70 mjekë të Prishtinës në vetizolim, 11 prej tyre pozitivë me COVID-19
Ahmeti: Kushtetuesja merr vendime, varësisht se a duhet me ja rrit apo ul pagën vetës
Nëse nuk reflekton qeveria, mjekët në protesta e greva
Startojnë fluturimet edhe nga Gjeneva drejt Prishtinës, tri herë në javë
Protestë në Spitalin e Vushtrrisë pas sulmit fizik ndaj laborantit
Qeveria e Kosovës ndalon vizitat e familjarëve në objektet shëndetësore
Vajza e Ismail Kadaresë, zv. presidente e Asamblesë së Përgjithshme në OKB
Arlind Morina tregon rrugën e vështirë për t'u bërë trajner i futbollit në Austri
Fluturimet nga Zvicra në Prishtinë do të vazhdojnë edhe gjatë korrikut
Njoftim me rëndësi nga Konsullata e Kosovës në Nju Jork
Gjykata Kushtetuese shpall të pavlefshëm Ligjin për Pagat në sektorin publik
Sot përfundon masa e përkohshme për Ligjin e Pagave, sindikalistët paralajmërojnë protesta
Mjeku kosovar në Berlin: Koronavirusi po sulmon nga të katër anët, institucionet e Kosovës s’e kanë ...
Klubi i shahut “Arbëria”, në ligën e Landit të Vjenës (Wiener Landesliga)
Çiklisti godet vogëlushin shqiptar dhe ikën nga vendi i dukurisë
Deshire Shehu, për të dytën herë asambliste në komunën Knittelfeld të Austrisë
Null Stern Hotel, hoteli pa mure e tavan në Zvicër |Revista Monitor
Hoti: Stafi mjekësor është 8% i prekur
Vjenë: Shtyhet gjykimi i shqiptarit të dyshuar për vrasjen e bashkëshortes
Avokatja shqiptare nga Universiteti Oxford, ligjeratë për “Gjykatën Penale Ndërkombëtare”
Elbenita Kajtazi për herë të parë me vepër artistike në “Opéra National de Bordeaux”
Asllan Kafexholli, fitues i kuponit prej 1 mijë frangash në lojën shpërblyese të albinfo.ch
Valton Halimi, kandidat për asamblist në komunën e Gleisdorit në Austri
Bülach (ZH): Arrestohen në një klub tri animatore shqiptare, pa leje pune
Krijohet baza shtetërore e të dhënave për studentët shqiptarë jashtë vendit
Falënderohet mjekja shqiptare për punën e saj nga autoritetet londineze
Austri: Prindër, regjistroni fëmijët në mësimin e gjuhës shqipe
Akuzohet se ka fyer migrantët nga Ballkani: Magazina "Migros" kërkon falje
Deshire Shehu rikandidon në zgjedhjet komunale në Knittelfeld të Austrisë
Mjekja e specializuar shqiptare nga Berlini tregon për specifikat e vaksinës ndaj COVID-19
Dy ditë para fluturimeve, aeroporti i Prishtinës jep këtë njoftim për mërgimtarët
"Air Prishtina" nis fluturimet 14 herë në javë nga Zvicra në Kosovë
Kuvendi i Shqiptarëve të Zvicrës uron kryetaren e Parlamentit të Kantonit të Lucernit
5 kosovarë dhe zviceranë, dyshohen të kenë marrë pa të drejtë kredi "COVID"
Eurodeputeti austriak, Mandl: Kosova ka nevojë urgjente për stabilitet dhe përspektivë evropiane
Agnesa Hasi, fituese e konkursit “Sag’s Multi” në Austri
Sqarim për mërgimtarët: Testi s' është obligativ për COVID-19
s' ka asnjë vendim për të ndalur testimet e rasteve të kontakteve për COVID-19
Kancelari Kurz merret në pyetje nga një panel i Parlamentit austriak
Alarmi i Infektologut- “Gjendje e rëndë në Infektivë”
A mund të infektohemi dy herë me COVID-19?
Ministria e Diasporës së Kosovës ju uron mirëseardhje mërgimtarve
Ylfete Fanaj "shkruan historinë" e komunitetit shqiptar në Zvicër
Pasioni për aktrim, e bëri artist të njohur në Austri
Fillon ndërtimi i memorialit përkujtimor me emrat e viktimave të Holokaustit në Austri
Ylfete Fanaj nga sot është kryetare e Parlamentit të Kantonit të Lucernit
"Moj e bukura More" në Parlamentin e Kantonit të Lucernit
Mjekët Specializantë nuk janë paguar akoma për muajin Maj
SVP: Kosovarët të paguajnë sigurim të papunësisë më shumë se zviceranët
s' ka asnjë vendim për të ndalur testimet e rasteve të kontakteve për COVID-19
Vdes edhe një person nga COVID-19
Çdo i dyti nxënës në Vjenë s' flet gjermanisht jashtë shkollës
Washington DC: Shqiptarja themeluse e “Dafero” për sesione informative rreth Covid-19
Kosovari vret të renë e tij, mendohet të ketë qenë vetëmbrojtje
A mbulon sigurimi koston e sëmundjes nga Covid-19 në pushime?
Ikja e mjekëve, Kosova shpenzon 100 mijë euro për një student që ia fal Europës
Fotografitë mbresëlënëse të artistes shqiptare në Zvicër
Motrat shqiptare, studentet më të mira në Kanada
Maqedoni: Kriteret e rrepta për hyrje, reagojnë mërgimtarët

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Next Post

Shërohet nga koronavirusi mjeku Dhimitër Kraja, del nga Infektivi

Sun Apr 5 , 2020
Doktor Dhimitër Kraja lë spitalin Infektiv. Ai është shëruar dhe do të karantinohet në banesë. Kraja ka lënë spitalin dhe është larguar me një makinë private për në banesë, aty ku do të duhet të qendrojë për 14 ditë të tjera i izoluar. Doktori u kthye në detyrë edhe pse […]