Të dashur, ne nëse nuk jemi për Çmimin Nobel, nuk jemi as maskarenj

“Ne në Izrael i marrim prokurorët, gjykatësit dhe gazetarët dhe i çojmë në spitale për të kujdestaruar me mjekët, në mënyrë që ata të njihen punën dhe sfidat e mjekëve – përndryshe nuk ka as edhe një mundësi të kuptohet drejtë natyra e punës së tyre”, thotë kështu Prof. Amnon Carmi, udhëheqës i UNESCO në Haifa.
Gjatë punës sonë të përditshme janë me dhjetëra e qindra raste kur dikush ju falënderon për ndihmën që ju i keni dhënë në çastet më të vështira të jetës, në momentin kur familjari juaj prek kufijtë e vdekjes. Dhe, është shumë normale që një falënderim i tillë të gëzon, të bënë të ndjehesh mirë dhe krenar për punën që bën, i plotësuar në aspektin profesional. Kjo të mban gjallë në rrugën e vështirë të qënurit pranë dhembjeve të tjetrit. Askush kurrë nuk mund ta kuptojë sa duhet këtë detyrë të vështirë. Këtë e kupton vetëm ai i cili është futur brenda në këtë garë të pafund me vdekjen.
Por, gjithmonë nuk ndodhë kështu. Ndodhë shpesh që Ju jeni i pari ai që i jepni lajmin më të hidhur familjarit, lajmin për vdekjen e të afërmit të tij. Edhe përkundër masave të ndërmarra, të dijes që keni, përvojës, punës së palodhur që bëni, kur përfundimi është me vdekje, juve gjithmonë ju shkon mendja se mos edhe diçka tjetër është dashur të bëhet. Dhe për këta njerëz, për këtë familje, edhe përkundër të gjithave mbeteni një figurë e padëshiruar. Ju jeni ai i cili i keni dhënë lajmin më të hidhur dhe papritmas, pa fajin tuaj bëheni i urryer për të dhe për familjen e tij. Edhe pse të bindur se vdekja është e pandalshme, si besimtarë disa nga ne se ajo është e paracaktuar, prapëseprapë secili prej nesh shpreh dyshimin se mos është dashur të bëhet edhe diçka më shumë.
Sot në Kosovë ka nevojë për bashkëbisedim më shumë se kurrë, jo bashkëbisedim politik i cili nuk është subjekt i këtij shkrimi, por bashkëbisedim gjithëqytetarë, bashkëbisedim me veten tonë. Në të gjitha shkrimet e mia jam munduar të mos mbajë anë, por kam pasur qëllim të ngre debat, të ndërtojmë një konsensus të përgjithshëm për probleme bazike, probleme që në botën e civilizuar kanë gjetur zgjidhje të drejtë apo përafërsisht të drejtë, ngase gjithkund shëndetësia është problem i rëndë i shoqërisë. Të rikujtojmë këtu vetëm “Obama Care” dhe gati gjithçka kemi thënë. Gjithmonë e kam thënë dhe vazhdoj ta them seproblemi ekziston, ne mund ta zbusim atë vetëm nëse e kuptojmë dhe e pranojmë se ai ekziston. Ne mund ta ndreqim së bashku, ashtu siç po shprehet Ambasada e SHBA-ve në Prishtinë.
Parimi bazë i mjekimit në shëndetësi, universal e i pranueshëm është ky: “Shëron vetëm ai mjek tek i cili krijohet besimi”. Tek ne kjo është pika më e vështirë dhe më e rëndë. Kjo është Nyja Gordiane që nuk po tejkalohet dot. Meqë kosovari, thënë më drejtë shqiptari i Kosovës nuk beson mjaftueshëm në Zot, nuk e beson presidentin e tij, nuk i beson kryeministrit, nuk i beson ministrit, nuk i beson gjykatësit e prokurorit, nuk i beson profesorit e mësuesit; të njëjtën gjë e bën edhe me mjekun. Shkurt, ai nuk na beson, dhe kur nuk na beson edhe shërimi si rezultat i këtij mosbesimi me siguri do të mungojë. Kur humbet besimi, humbet shpirti, humbet mendja thotë populli. Në ketë situatë ndodhemi sot. Prandaj, nga kjo pozitë shumë e vështirë kërkohet rrugëdalje. Alternativë e vetme është bashkëbisedimi brenda nesh, është fillimi i ngritjes dhe ndërtimit të besimit.
Cilat janë rrugët dhe mundësitë, duhet parë. Duhet konsensus i përgjithshëm popullor për të gjitha këto probleme kaq të mprehta. Bijtë e Asclepius-it (bluzë-bardhët) janë të gatshëm për një dialog social me qytetarin. Të gjitha këto nuk do të ishin fare të nevojshme sikur rrugët institucionale të funksiononin si duhet.
Edhe pse qytetari padrejtësisht i hedh barrën kryesore të dështimit të sistemit bluzë-bardhëve, këta të fundit të vetëdijshëm për pozitën e tyre, për rolin që kanë në shoqëri, mundësitë e tyre, janë të gatshëm për një dialog të brendshëm. Ata nuk kërkojnë e as që guxojnë të kërkojnë as më pakë e as më shumë nga sa u takon në shoqëri. Por, edhe shoqëria dhe shteti duhet t’i trajtojnë në mënyrën që ata e meritojnë. Po, është e vërtetë ka në mesin tonë edhe të atillë që nuk meritojnë trajtim, por fat i mirë është që ata janë pakicë e parëndësishme të këtij entiteti.
Qytetari duhet të niset nga premisa kryesore se tani jetojmë në një sistem tjetër politik, jetojmë në “demokraci”, në një sistem “kapitalist”, ku ekonomia e tregut rregullon jetën në mes njerëzve, e jo gjynahu, mëshira, dhembja për tjetrin apo solidariteti. Këto ishin parime që promovoheshin dikur, që edhe ai sistem u tregua jo eficient për të zgjidhur problemet bazike të shoqërisë.
Është e kuptueshme për ne se popullata për 40 vjet kontrollohej pa asnjë “dinar”, që frigoriferët tanë ishin të mbushur me barna të llojllojshme pa pagesë, që mund të kuroheshe në çdo cep të ish shtetit, deri në Slloveni, ku për rrugë të paguhej edhe mëditja dhe rruga e mëditja e përcjellësit që udhëtonte me ju.
Dhe, përnjëherë, si në ëndërr, e gjithë kjo merr fund dhe tani shëndeti i juaj trajtohet si mall (siç ndodhë në gjithë botën e civilizuar) dhe për ta ruajtur këtë mall, këtë shëndet ju detyroheni të jepni lekun nga vetja juaj, lek ky që shumë shpesh i mungon shumicës sonë. Të pambështetur, ose fare pak të mbështetur nga shteti, qytetari gjendet në një situatë shumë të vështirë. E ka gjetur edhe ai mallkimi i njohur i hebrenjve, “Dhëntë Zoti të kesh e pastaj të mos kesh”, pikërisht në lidhje me sistemin shëndetësor e kam fjalën.
Në këtë situatë të re, edhe bluzë-bardhët mundohen ta gjejnë vendin e tyre në shoqëri, të adaptohen me sistemin e ri, e mbase në të kaluarin gëzonin benefite të shumta që u ofronte shteti. Në adaptim e sipër, disa mund të kenë abuzuar me parimet universale të shëndetësisë, nuk përmend më betimin e Hipokratit pasi ai më 1946 është rishikuar dhe ka humbur aktualitetin social. Mjekët, kjo pjesa avangarde e shoqërisë, këta njerëz punëtorë e ambicioz që i ka shoqëria kosovare që prej kohësh, janë anatemuar skajshmërisht, me ose pa vetëdije, me ose pa qëllim, për interesa të tjetërkujt ose si pasojë e injorancës së përgjithshme.
Në mendjet tona qarkullojnë ide nga më të ndryshmet, ide se si duhet që së paku të krijojmë kushte mesatare për trajtim të popullatës tonë. Duhet të pajtohemi që në këtë proces, me qytetarin jemi “palë” dhe se nuk jemi kundërshtarë apo, në mos dhashë Zoti të jemi armiq. Ofrimi i shërbimeve cilësore shëndetësore është imperativ i kohës. Gjërat duhen ndryshuar. Nevojitet vullnet politik dhe gjërat mund të përafrohen.
Dy gjëra duhet të qartësohen, që janë thelbësore, plotësisht fiziologjike dhe si të tilla janë në themel të zhvillimeve të mëtejme në këtë sferë: e para, me kaq mjete sa jep Qeveria e Kosovës për shëndetësi është e pamundur të kemi përmirësim në sektorin e shëndetësisë; dhe e dyta, pa reformë të thellë në sistemin shëndetësor ne vetëm do të qëndrojmë në vendnumëro, kriza do të thellohet dhe do të mbesim shumë mbrapa vendeve të rajonit e mos të flasim për vendet e zhvilluara.
Në fund të këtij shkrimi, që të mund të përmbledh fjalën hyrëse të prof. Carmit, dhe të shpalos idenë themelore të titullit, kam një tregim nga përvoja ime personale, shumë domethënës. Një vëlla i imi, rebel për nga natyra, i pakënaqur me sistemin shëndetësor, i nxitur ndoshta edhe nga shkrimet nëpër gazeta, portale e mjete të tjera të informimit mbi sistemin shëndetësor, thoshte: “Ju mjekët jeni maskarenj, sepse ju mjekët nuk keni konsideratë të mjaftueshme për shëndetin e njeriut”.
Njësoj sot mendon edhe një numër i konsiderueshëm i qytetarëve të këtij vendi. Këto fjalë vëllai im i përsëriste shpesh. I ndodhi që të vinte dhe të merrte ca shërbime shëndetësore katër ditë rresht në Emergjencën e SP të Gjilanit dhe që ditën e tretë tha: “Nga ajo që pash përgjatë këtyre tri ditëve, ju mjekët e meritoni Çmimin Nobel, sepse ju kishit aq shumë probleme, aq shumë sfida, pengesa, e kaq shumë mosmarrëveshje me qytetarët sa kurrë nuk kam mundur t’i imagjinoj”.
Duke i ditur të gjitha këto, i them vëllait tim dhe të tjerëve: “Të dashur, ne nëse nuk jemi për Çmimin Nobel, nuk jemi as maskarenj”. Ne jemi ju, por vetëm në versionin e bluzë-bardhëve.
I dashuri qytetar, mjeku në Kosovë është qytetari i Kosovës i veshur me bluzë të bardhë, ajo është uniforma e punës sonë. Sikur qytetarët e Kosovës të ishin më të mirë dhe të meritonin më shumë, me siguri do të kishin qeveri më të mirë, shkencë e universitete më të mira, sport më të mirë, xhamia e kisha me të mira, gjithsesi edhe shëndetësi më cilësore e më të mirë.

Related posts:

ORCA reagon ndaj emërimit të anëtarit të ri në KShC, kërkon ndalimin e interferimeve politike
Kosova po dështon në luftën kundër pandemisë
Prindërit e Iliasit flasin para fillimit të gjykimit të vrasëses së të birit
Ministria e Arsimit anulon testin e arritshmërisë
Lahi Brahimaj me vetëm 137 euro para në bankë
Japonia përkujton 75-vjetorin e bombardimit të Hiroshimas
Vushtrriasit i hapet rast në polici pasi s' u vetizolua
Pejë, 12 pacientë në gjendje të rëndë
Kryekuvendarja blen tokë 100 mijë euro
911 kosovarë u kthyen të infektuar me Covid-19 në Gjermani
Gjakovari arrestohet për dhunim
Arrestohen tre të dyshuar në Prishtinë për organizim të bixhozit
Sa është pasuria e Jahja Llukës?
Spitali i Ferizajt pret rritjen e kapaciteteve për t'i përballuar kërkesat gjatë pandemisë
Profesori anëtar i AAK-së emërohet në Këshill Shtetëror të Cilësisë
Profesori anëtar i AAK-së emërohet anëtar në Këshill Shtetëror të Cilësisë
Mendim Rugova blen veturë 20 mijë euro
Bordi i emëruar nga qeveria Kurti e quan të “paarsyetuar” vendimin për shkarkim nga qeveria Hoti
Turqi, protestë kundër dhunës ndaj grave
Për ndonjë ditë 66 aksidente trafiku në rrugët e Kosovës
Biden do ta pranojë online nominimin për president
Dy pacientë në intubim në spitalin e COVID-19 në Vushtrri
Moti sot në Kosovë
Kosova nis negociatat rreth vaksinës për COVID-19
Vdes një i ri nga Shtimja si pasojë e COVID-19
Zaev u takua me Ahmetin, Selën dhe Gashin, negociohet shumica e re larg syve të opinionit publik
Në Turqi protestohet kundër dhunës ndaj grave
Zyrtarët amerikanë hedhin poshtë pretendimin e Trumpit për Bejrutin
Facebook prezanton klonin e TikTokut, Instagram Reels
specialisti kosovar shpjegon ç’është nitrati i amoniumit që shkaktoi shpërthimin shkatërrimtar në Be...
Pasuria e Drejtorit të Krimeve Ekonomike në Policinë e Kosovës
Drejtoresha e shërbimeve njerëzore në polici, mori avanc mbi 3 mijë euro për udhëtimet në SHBA
Gjilanasja: Virusi s' është rrenë, po e provoj në lëkurën time
Virusin e kam zënë hajgare, shumë i vështirë është
Drejtori i Hetimeve në Policinë e Kosovës mban mbi 28 mijë para kesh në bankë
Gjilani vazhdon kontratat me Gerhard Prognin dhe Fiton Hajdarin
„Tour de Suisse” e motoristëve shqiptarë, në kohë pandemie
Spanja regjistron rekord të të infektuarve me COVID-19 prej përfundimit të izolimit
Pasuria e zv/drejtorit të Policisë së Kosovës, afër gjysmë milioni
Junik – Qindra hektarë kultura bujqësore janë dëmtuar nga breshëri – FOTO
Pandemia “gëlltit” investimet e huaja në Kosovë
Pompat e karburanteve, ku mund të furnizoheni më së liri në Austri
Rogovë e Hasit, kabllot bien për toke pas rrëzimit të shtyllës elektrike
Haradinaj- Stublla nis ndryshimet në misionet diplomatike
Presidenti Thaçi tani apelon që të gjithë t`i respektojnë masat anti COVID-19
Pasuria e U.D të kryeshefit të Inspektoratit Policor të Kosovës
KFOR i përgjigjet një kërkese urgjente të QKUK-së për ilaçe kundër helmimit
Zëvdendësdrejtori i policisë mban në bankë 45 mijë euro kesh
​Mali i Zi shënon numrin më të madh të viktimave nga COVID-19 brenda një dite
Labinot Tahiri shpenzon 107 mijë euro në vetura në vitin 2019
Lista e pasurive milionëshe të Behgjet Pacollit
Daut Haradinaj merr borxh tek familja e gruas për shtëpinë
Rreth 10 milionë afganë besohet se kanë qenë të infektuar me coronavirus
Pasuria e Drejtorit të Antidrogës në Policinë e Kosovës
Endrit Shala vozitet me veturë më të shtrenjtë se shefi i tij Fatmir Limaj
Albin Kurti me vetëm 934 euro në bankë
Në Klinikën ku trajtohet Coronavirus oksigjeni bartet me dorë pasi mungon sistemi
Sa kushton BMW e Fatmir Limajt?
Sjellja skandaloze e Zemajt për barnat rikthen krimin dhe korrupsionin në shëndetësi
Kadri Veseli rrit pasurinë, blen banesë 85 mijë euro
Në Burgjet e Kosovës, janë të infektuar 19 zyrtarë dhe një i burgosur me COVID-19
Të flesh në një tendë në formën e një pike – kampingu interesant në Belgjikë |Revista Monitor
Kadri Veseli rritë pasurinë blenë banesë 85 mijë euro
Aksionet e Mërgim Lushtakut në 4 biznese kursen 45 mijë euro në bankë
Anton Quni e shet veturën BMW X5
Sa fiton brenda vitit Kryeministrit Avdullah Hoti
'Zërat e shuar' të grave në 'veshët e shurdhër' të drejtësisë
Kontrata e dyshimtë, QKUK-ja s' i ndal tenderët për COVID-19 përkundër donacioneve të shumta
Kërkohet krijimi i trupës së qëndrueshme të aktorëve në Teatrin 'Dodona'
Fillon punën Bordi i përkohshëm i KRU "Prishtina"
Qeveria e Serbisë planifikon hapjen e një laboratori të testimeve për COVID në Kosovë
Qeveria e Serbisë planifikon hapjen e laboratorit të testimeve për COVID në Kosovë
Arsyetimi i Gjykatës për dënimin me gjobë të asamblistes së Gjakovës
Ditë e zezë, 15 të vdekur nga COVID-19 në 24 orët e fundit
Hashim Thaçi “vajton" bujqit pas dëmeve të pësuara nga reshjet e fundit
Instituti Hidrometeorologjik paralajmëron vërshime në disa zona
Vdiq gazetari Nexhmedin Paloja
Gjakovë, kthehet në rigjykim rasti i katër të akuzuarve për grabitjen e 2,500 eurove
Qytetarja nga Peja paradite del negativ për coronavirus, pasdite IKSHPK ia ndërron rezultatin
Paradite negative me coronavirus, pasdite IKSHP ia ndërron rezultatin
Polici i Kosovës suspendohet, në orar të punës shkoi në motel
I emëruari për ambasador të ShBA-së në Gjermani kritikoi përfshirjen e administratës Klinton në luft...
156 persona shëndetësohen nga COVID-19
3862 raste aktive me COVID-19 në Kosovë
Komunat e prekura sot nga COVID-19
Dyshime se polici vdiq pasi ambulancës iu ndal oksigjeni dhe u prish lifti i spitalit
Vajzat kanë studiuar më shumë se djemtë gjatë pandemisë, thotë hulumtimi
328 policë të infektuar me COVID-19
Ujësjellësi, sistemi i vjetër dhe i ngarkuar i kanalizimit bënë që Prishtina të mos i përballojë res...
Javën e kaluar vdiq edhe një polic në Mitrovicë nga COVID-19
Mbyllen hetimet për rastin e polices në Gjilan e cila vrau familjen e saj dhe veten
Komuna e Rahovecit paralajmëron për vërshime
Kryeministri paralajmëron rrezik nga vërshimet, thotë se janë në gatishmëri
Gjykata e Ferizajt vendos ta largojë nga shtëpia ish- gruan e zyrtarit komunal në Ferizaj
Hoti thotë se po krijohen kushtet për zbatim të pakos së rimëkëmbjes ekonomike
Shkolla shqipe në Massachusetts të SHBA-së, me platformën pa pagesë për fëmijët shqiptarë
Kimikatet që shpërthyen në Bejrut ishin konfiskuar nga anija e një biznesmeni rus
Gjykata Komerciale shtyllë e fortë për sistemin e drejtësisë
Urdhër-arresti ndaj deputetit ia komplikon punën Qeverisë Hoti
Pas 4 dekadash, SHBA-ja dërgon delegacion të nivelit të lartë në Tajvan

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Next Post

"Burnout syndroma " dhe Mobbing-u

Sat Jan 26 , 2019
  “Burnout syndroma ” dhe Mobbing-u  “Burnout ” sindromës më së shumti i nënshtrohen punëtorët shëndetesor e që nënkupton një rraskapitje mentale, emocionale dhe fizike  si pasojë e stresit të prolonguar dhe të tepërt, ku si pasojë punëtorët shëndetësorë mund të kalojnë edhe në depresion të rëndë.   Mobbing-u nënkupton […]